Lưu trữ

Posts Tagged ‘lịch sử học là gì’

NHỮNG BƯỚC ĐI CỦA SÁCH GIÁO KHOA NHẬT BẢN HIỆN ĐẠI – Từ thời Minh Trị đến Hiện đại- (30)

Tháng Một 17, 2014 Để lại phản hồi

Tác giả: Kimata Kiyohiro

Đại học Shiga, 10/2006

Người dịch: Nguyễn Quốc Vương

(Bản tóm tắt)

3. Sách giáo khoa môn Xã hội cấp THCS, THPT do Bộ giáo dục biên soạn

Việc biên soạn sách giáo khoa  môn Xã hội dùng cho trường THCS và THPT bắt đầu muộn hơn so với ở tiểu học. Những nhân vật trung tâm của công việc này là 2 viên chức phụ trách môn Xã hội ở cấp THCS của CIE( Osbourne và Bors) và phía Nhật Bản là các thành viên của Ủy ban môn Xã hội THCS của Bộ giáo dục gồm Katsuta Shuichi, Hoyanagi Mutsumi, Baba Shiro đã tiến hành công tác biên soạn sách giáo khoa cấp THCS và THPT. Do không đủ giấy dùng và để tiết kiệm thời gian nên người ta đã quyết định  phát hành sách giáo khoa dưới dạng các cuốn sách nhỏ theo từng Tangen (chủ đề).

Theo bản Hướng dẫn học tập môn Xã hội năm 1947 (II) thì chủ đề của môn Xã hội nói chung=“môn Xã hội tổng hợp” như sau:
Lớp 7: Cuộc sống của chúng ta ở Nhật Bản.

Lớp 8: Ảnh hưởng của công nghiệp tới đời sống xã hội

Lớp 9: Điều kiện xã hội của đời sống cộng đồng

Lớp 10: Mối quan hệ con người trong dân chủ

Các chủ đề với tư cách là “trung tâm của lĩnh vực thi cử” đã được cụ thể hóa thành từng 6 tangen một ở từng năm học và được biên soạn thành từng quyển sách giáo khoa một.

Sách giáo khoa gồm 24 tangen được chia thành từng 6 tangen một đã được biên soạn dựa vào các nhà chuyên môn bên ngoài Bộ giáo dục với Katsuta Shuichi làm chủ nhiệm. Bốn quyển đầu tiên với tangen thứ nhất dành cho các lớp 7, 8, 9, 10 cần được biên soạn và phát hành gấp để kịp với kì học mới bắt đầu vào tháng 9 năm 1947 vì thế mà Hoyanagi Mutsumi và Katsuta Shuichi đã trở thành tác giả.

Tuy nhiên, tất cả các sách giáo khoa môn Xã hội chia thành các tangen này của THCS và THPT đã không được phát hành. Những sách giáo khoa được phát hành mà ngày nay xác nhận được có mặt ở bảng 2 dưới đây..

 

Bảng 2. Niên biểu phát hành sách giáo khoa môn Xã hội cấp THCS và THPT.

Trường-lớp Sách giáo khoa Năm 1947 Năm 1948 Năm 1949 Năm 1950 Năm 1951
 

 

 

 

 

 

 

 

Năm thứ nhất THCS

1. Lãnh thổ nước ta 30/9        
2. Trường học và cuộc sống xã hội   25/4      
3. Cuộc sống trường học         Không phát hành
4. Cuộc sống ở nông thôn     10/9    
5. Đô thị của Nhật Bản     20/11    
6. Sử dụng thời gian rỗi rãi         1/6
Năm thứ 2 THCS 7. Tự nhiên và cuộc sống chăn nuôi ở một số khu vực trên thế giới 15/9        
  8. Tài nguyên thiên nhiên   25/4      
9. Sự phát triển công nghiệp hiện đại và hiện trạng     20/4    
10. Sự phát triển các cơ quan giao thông, liên lạc   25/12      
11. Thiên tai và sự giảm nhẹ thiên tai         Không phát hành
  12. Bảo vệ tài sản, sinh mệnh     20/6    
Năm thứ 3 THCS 13. Di sản văn hóa 24/9        
  14 (a) Làm đẹp cuộc sống bằng các công trình xã hội

 

    20/9    
  14 (b) . Tôn giáo và đời sống xã hội       5/9  
  15. Chính trị xã hội     20/8    
  16. Chỉ đạo nghề nghiệp[1]         Không phát hành
17. Vấn đề tiêu dùng         Không phát hành
  18. Cá nhân và cuộc sống tập thể      

10/12

   
Năm thứ nhất THPT 19. Sản xuất và lưu thông vật chất 3/11        
  20. Chính phủ và đời sống kinh tế   18/4      
21. Một số vấn đề về lao động       15/12  
22. Chính sách đảm bảo ổn định đời sống       25/8  
Năm thứ nhất THPT Dân chủ (thượng)

 

Dân chủ (hạ)

         
Năm thứ 2, 3 THPT Lịch sử phương Tây (1)          
 

Địa lý nhân văn (1)

         
Địa lý nhân văn (2)          
Năm thứ 2, 3 THCS Lịch sử Nhật Bản (về sau là “Kuni no Ayumi”).

5/9/1946

         
Sách giáo khoa đặc biệt Cải cách đất nông nghiệp         30/4

Giống như ta thấy ở bảng 3 và bảng 5, ở cấp THCS  các cuốn “Cuộc sống trường học”, “Thiên tai và giảm nhẹ thiên tai”, “Vấn đề tiêu thụ” đã không được phát hành. Ở cấp THPT, các cuốn như “Quan hệ quốc tế” cũng tương tự. Thêm nữa, ở cấp THCS cuốn sách giáo khoa số 17 “Chỉ đạo nghề nghiệp”  do sự lưu hành của cuốn sách giáo khoa này cũng như ở THPT do sự lưu hành của cuốn “Dân chủ” (thượng và hạ) nên sách giáo khoa riêng đã không được biên soạn.

Trái lại 14 tangen của lớp 9 (Năm thứ 3 THCS) có tên “Khát vọng nghệ thuật, đời sống tôn giáo” đã được phát hành theo từng tangen và sách giáo khoa đặc biệt “Cải cách nông địa” cũng được phát hành.

Các cuốn sách như “Trò chuyện về tân hiến pháp” (Asai Kiyoshi biên soạn) hay “Dân chủ” (thượng, hạ) (Odaka Tomoo biên soạn) đã được biên soạn gấp rút theo yêu cầu của CIE từ các dự án sách giáo khoa đặc biệt. Ban đầu chúng là sách tham khảo nhưng sau đó đã trở thành sách giáo khoa chính thức. Sách giáo khoa đặc biệt “Cải cách đất nông nghiệp” được phát hành dưới hình thức là yêu cầu của Ban Thông tin và Tài nguyên của CIE

(còn tiếp)

 


[1] Môn nghề nghiệp (shokugyoka) thường được dùng bằng cụm từ “chỉ đạo nghề nghiệp”.

Lịch sử học là gì?

Tháng Tư 13, 2013 Để lại phản hồi

LỜI TỰA CỦA TÁC GIẢ

(cho cuốn “Lịch sử học là gì?”

 

Tác giả: Odanaka Naoki

 

Sinh năm 1963. Tốt nghiệp khoa kinh tế Đại học Tokyo sau đó lấy bằng tiến sĩ kinh tế học tại Đại học Tokyo. Đã từng làm trợ giảng tại Viện nghiên cứu khoa học xã hội Đại học Tokyo và hiện là phó giáo sư kinh tế học tại Đại học Tohokku chuyên ngành Lịch sử kinh tế xã hội.

Các tác phẩm chính: “Xã hội cận đại Pháp 1814-1852” (Bokutakusha), “Aporia của Lịch sử học” (Degawa Shuppansha), “Lịch sử  kinh tế học sống động” (Keiso Shobo)…

 

 

                                    LỜI TỰA

 

Tại sao lại phải học lịch sử? Xét cho cùng nó có ích gì cho cá nhân và xã hội hay không? Hiện đang tồn tại sự nghi ngờ đối với sách giáo khoa lịch sử trình bày la liệt toàn những niên biểu.  Mặt khác thì chủ nghĩa tương đối và chủ nghĩa cấu tạo lại tấn công tới tấp bằng những lời phê phán giống như “sứ mệnh của Lịch sử học đã kết thúc”. Tuy nhiên trong Lịch sử học lại ẩn chứa con đường cải thiện sự giao tiếp và “kĩ thuật trí tuệ” đầy ma lực bao gồm cả những tri thức thường thức!

Cuốn sách này truy tìm ý nghĩa tồn tại bắt rễ trong cuộc sống thường ngày dựa trên ví dụ là sự khác biệt giữa giữa tiểu thuyết lịch sử với sách giáo khoa lịch sử và cuộc tranh luận về nô lệ tình dục. Nó cũng nhìn vào công việc của các nhà sử học để tìm kiếm tính khả năng của “văn hóa có thể sử dụng” và là bài giảng nhập môn Lịch sử học dành cho những người sơ tâm.

 

Viện nghiên cứu PHP, 2004

Nguyễn Quốc Vương dịch

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: