Thông tin tổng hợp về các cuốn sách đã xuất bản của tôi

July 5, 2016 Leave a comment

Thi thoảng lại có bạn nhắn tin hỏi mua những sách tôi đã dịch và xuất bản. Lần này, nhân dịp “Lịch sử học là gì” xuất bản, tôi gom lại đây thành danh sách những sách tôi đã dịch, viết với các thông tin cần thiết để bạn nào quan tâm có thể tìm. Danh sách này sẽ được bổ sung khi có ấn phẩm mới ra đời.

sách đã xuất bản
1. Ozaki Mugen, Cải cách giáo dục Nhật Bản, Nguyễn Quốc Vương dịch, Văn Ngọc Thành hiệu đính, Nhà sách Thái Hà và NXB Từ Điển Bách Khoa, Hà Nội, 2014.

 

Thông tin về nội dung cuốn sách có thể đọc tại các địa chỉ sau:

1. Trang web của Thaihabooks: http://thaihabooks.com/sach-thaiha/411/Cai-cach-giao-duc-Nhat-Ban/

 

  1. VTV: http://vtv.vn/doi-song/cai-cach-giao-duc-nhat-ban-huu-ich-cho-cac-nha-giao-duc-127393.htm

Sách này có bán tại các cửa hàng sách online trên mạng hoặc các bạn có thể tìm mua tại các chi nhánh của Thaihabooks như  Nhà sách Bản Quyền ở Hà Nội (Địa chỉ119 Tô Hiệu, Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam Điện thoại+84 90 224 24 22).

2. Bộ giáo dục, văn hóa, thể thao, khoa học và công nghệ Nhật Bản, Sổ tay giáo dục gia đình Nhật Bản, Nguyễn Quốc Vương dịch, Phạm Thu Giang hiệu đính, Nhà sách Quảng Văn và NXB phụ nữ, Hà Nội, 2016.

Sách được xuất bản lần đầu tiên bằng tiền đóng góp của bạn đọc trong và ngoài nước. Theo cam kết với phía Nhật Bản và bạn đọc, sách này không bán chỉ dành để tặng bạn đọc, ưu tiên các phụ huynh có con nhỏ.
Để có cuốn sách này các bạn liên hệ với anh Minh Tuấn, giám đốc Quảng Văn (FB: https://www.facebook.com/tuan.trinh.5205?fref=ts), hoặc nhà sách Quảng Văn (Trụ sở chính: 230, tổ 9, đường K3, Thị trấn Cầu Diễn, H.Từ Liêm, TP Hà Nội;

Tel/Fax: 043. 76 33303).
Các bạn cũng có thể đọc bản ebook miễn phí trên các trang mạng (các bạn hãy dùng google để tìm kiếm, hoặc đọc trên Alezaa).

Những tổ chức, cá nhân nào muốn tài trợ để in sách này đem tặng cũng in vui lòng liên hệ với anh Minh Tuấn, giám đốc Quảng Văn.

Hiện nay cuốn sách này vẫn tiếp tục được tặng tới tay các bạn đọc trên toàn quốc.

3. Nguyễn Quốc Vương, Điều bí mật trong vườn, NXB Văn học, Hà Nội, 2016.

Đây là tập thơ viết cho thiếu nhi.
Thông tin về nội dung tập thơ có ở đây: http://baobacgiang.com.vn/bg/van-hoa/tac-gia-tac-pham/158170/dieu-bi-mat-trong-vuon.html

Các bạn có thể đọc trước một vài bài trong tập thơ này ở đây:

https://www.facebook.com/notes/nguy%E1%BB%85n-qu%E1%BB%91c-v%C6%B0%C6%A1ng/ai-mua-th%C6%A1-t%C3%B4i-b%C3%A1n-th%C6%A1-cho/10154611194702316

Bạn nào muốn có tập thơ này xin vui lòng liên hệ với tôi theo địa chỉ email: thonsau@gmail.com hoặc qua địa chỉ FB (https://www.facebook.com/ro.son.14)

Sách sẽ được gửi đến các bạn qua đường bưu điện sớm nhất có thể.

4. Bộ giáo dục Nhật Bản, Hướng dẫn học tập môn Xã hội, Nguyễn Quốc Vương dịch, Nguyễn Lương Hải Khôi hiệu đính, NXB Đại học sư phạm, Hà Nội, 2016.

 

Thông tin về nội dung sách: http://nxbdhsp.edu.vn/san-pham/huong-dan-hoc-tap-mon-xa-hoi.html

 

Sách này in lần đầu 3000 bản nghe nói đã gần hết và sắp tái bản. Các bạn muốn mua sách này xin vui lòng đến Nhà sách Sư phạm, 136 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội hoặc liên hệ với NXB Đại học sư phạm

(Trụ sở: 136 Đường Xuân Thuỷ, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

– Điện thoại: +84 4 3754 7735 ; Fax: +84 4 3 754 7911

– Email: hanhchinh@nxbdhsp.edu.vn

– Website: www.nxbdhsp.edu.vn)

 

  1. Odanaka Naoki, Lịch sử học là gì? Nguyễn Quốc Vương dịch, Ban tu thư Đại học Hoa Sen và NXB Đại học quốc gia TP. HCM, TP. HCM, 2016.

 

Thông tin về nội dung cuốn sách có tại đây: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204883665251247&set=a.1023840776120.3727.1828271905&type=3&theater

Các bạn ở phía nam mua sách trực tiếp tại Đại học Hoa Sen hoặc liên hệ với đại diện Ban tu thư theo địa chỉ:

1. Cô Bảo Quyên
quyen.nguyenthibao@hoasen.edu.vn
2. Anh Phan Minh Trí
tri.phanminh@hoasen.edu.vn

 

Hoặc liên hệ với Ban Tu thư qua số điện thoại: 090 801 4174

 

Các bạn ở Hà Nội có thể đặt mua qua hai địa chỉ:
1. Ms Chi
FB: https://www.facebook.com/BinhTam9204?__mref=message_bubble
2. Mr. Đạt (các bạn cũng có thể đặt mua các sách khác của Đại học Hoa Sen)
FB: https://www.facebook.com/Fabienquach…
ĐT: sdt Đạt: 097 947 1329

 

Nếu các bạn có ý kiến phản hồi, phê bình về các cuốn sách trên xin vui lòng gửi tới địa chỉ email: thonsau@gmail.com.

Trân trọng

Nguyễn Quốc Vương

 

p.s: Ngoài ra những bạn quan tâm tới giáo dục, lịch sử và giáo dục lịch sử ở Nhật Bản, Việt Nam cũng có thể tìm đọc các bài viết, dịch của tôi trên các báo, tạp chí, phương tiện truyền thông đại chúng và blog tại địa chỉ này:

https://thonsau.wordpress.com/category/bai-viet-da-xuat-ban/

 

 

 

Advertisements

“Điều bí mật trong vườn”

November 26, 2015 Leave a comment

Nhà xuất bản Văn học vừa ấn hành tập thơ “Điều bí mật trong vườn” của tôi. Đây là tập sách thứ ba của tôi được xuất bản  nhưng lại là cuốn đầu tiên tôi viết (hai cuốn trước đó là “Cải cách giáo dục Nhật Bản” và “Sổ tay giáo dục gia đình Nhật Bản).
Tập thơ viết về những trải nghiệm và mơ ước thời thơ ấu ở Thôn Sấu của tôi.

 

bìa tập thơ
Bạn nào muốn mua tập thơ này xin vui lòng liên hệ với tôi qua FB (https://www.facebook.com/ro.son.14) hoặc email : thonsau@gmail.com

Những bạn ở Hà Nội có thể nhận sách trực tiếp hoặc qua bưu điện, những bạn ở xa sách sẽ gửi qua bưu điện.
Giá sách: 50.000VNĐ/cuốn. Nếu gửi qua bưu điện người nhận chịu tiền cước.

Xin trân trọng cảm ơn.

Nguyễn Quốc Vương

NÊN ĐI ĐẾN THÀNH CÔNG BẰNG VƯƠNG ĐẠO HAY BÁ ĐẠO?

July 6, 2018 Leave a comment

Trong hai ngày di chuyển bằng xe buýt và đứng trên xe tôi đã đọc xong cuốn sách mỏng “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế-vương đạo cuộc đời”.

Tác giả của cuốn sách là Inamori Kazuo, người sáng lập công ty Kyocera và công ty KDDI, nguyên chủ tịch Japan Airlines.

Con-Đường-Đi-Đến-Thành-Công-Bằng-Sự-Tử-Tế-301x450

Người dịch cuốn sách này là chị Nguyễn Đỗ An Nhiên, một người được đào tạo bài bản về ngôn ngữ và Nhật Bản học, nhiều năm trải nghiệm cuộc sống ở Nhật Bản và môi trường văn hóa Nhật.

Trong cuốn sách tác giả bàn về lẽ sống, mục đích đích thực của đời người là gì, con đường nào dẫn doanh nhân và từng người đến thành công.

Theo ông thì lẽ sống vì mọi người, vì tha nhân là ngọn đèn dẫn dắt và duy trì thành công.
Để có được thành công, đặc biệt là duy trì thành công thì con người, đặc biệt là người lãnh đạo công ty, quốc gia, tổ chức phải biết “khắc kỷ”, chế ngự lòng tham, dục vọng để liên tục nâng tầm bản thân về tri thức, đạo đức, nhân cách.

Thực chất, cuốn sách là sự diễn giải và minh họa bằng ví dụ thực tiễn từ cuộc đời ông cho các luận điểm được nêu ra trong cuốn Nanshu O I kun (Nam Châu Ông di huấn)-cuốn sách tập hợp những lời dạy của Saigo Takamori được học trò và người hâm mộ ghi chép lại và xuất bản sau khi ông qua đời.

Saigo Takamori là võ sĩ phiên Satsuma, người nắm giữ vai trò là đại tướng, tổng tư lệnh quân đội thiên hoàng Minh Trị trong cuộc chiến đảo mạc lật đổ Mạc phủ Tokugawa để lập chính phủ mới, cũng là người chủ trương và thực thi “bãi phiên lập tỉnh” để lập ra chế độ hành chính hiện đại ở Nhật.

Đặc biệt trong cuốn sách cũng nhắc lại câu chuyện Saigo Takamori chấp nhận giảng hòa với tổng tư lệnh quân Mạc phủ để sau đó đưa quân nhập thành Edo trong hòa bình tránh một cuộc đổ máu huynh đệ tương tàn không cần thiết.

Về chuyện này tôi đã kể một hai lần trên Facebook. Trong cuốn sách về lịch sử Nhật Bản chưa xuất bản của mình, tôi cũng dành cho Saigo một chương quan trọng.

Ở đây, trong cuốn sách này cũng kể lại một chuyện khác tương tự nói lên tinh thần cao thượng, khoan dung của người Nhật, xứng đáng ngang ngửa với người Mĩ sau cuộc nội chiến và nhuốm màu võ sĩ đạo.

Xin trích nguyên văn:

“ Phiên Shonai đầu hàng toàn diện sau cuộc chiến với tân chính phủ. Việc phe giành chiến thắng tịch thu vũ khí phe thua trận là chuyện bình thường. Nhưng Saigo đã bắt quan quân mình bỏ dao kiếm, vào phiên Shonai không vũ khí trên tay. Vừa là cách đề phòng binh lính, võ sĩ hiếu chiến gây bạo loạn, vừa để bày tỏ thái độ tôn trọng kẻ bại trận. Kẻ thắng buông vũ khí, kẻ thua lại được phép-người Shonai ngạc nhiên là vì vậy”.

Không cần diễn giải gì nhiều, bản thân câu chuyện này sẽ gợi lên những người có hiểu biết về lịch sử sự lay động đến tận tâm can.

Saigo cũng chính là nhân vật được lấy làm nguyên mẫu trong bộ phim nổi tiếng của Holly Wood-“The last samurai”-Võ sĩ cuối cùng.

Người Việt hiện nay nên đọc cuốn sách này. Đọc để hiểu người Nhật, nước Nhật.

Có một thực tế đáng tiếc là trong suốt 2700 năm qua và đặc biệt là từ thời Edo (1603-1867) trở đi sách vở của Nhật Bản được xuất bản rất nhiều nhưng người Việt-cho dù quan tâm đến Nhật, ngưỡng mộ Nhật lại đọc rất ít. Số người đọc được nguyên tác cũng ít mà các bản dịch cũng ít. Trong số các sách được dịch thì lại có một tỉ lệ rất lớn sách thuộc dòng giải trí thuần túy. Giải trí bản thân nó không có gì là xấu nhưng muốn hiểu Nhật mà chỉ đọc nó thì chẳng khác gì chỉ nhìn được vẻ bề ngoài.

Saigo Takamori và Sakamoto Ryoma là hai nhân vật được rất nhiều nhà lãnh đạo, thương gia, người dân và đặc biệt là phụ nữ Nhật yêu mến.

Cả hai đều là võ sĩ.

Có lẽ tác giả Nitobe Inazo đã đúng khi dự đoán về tương lai của võ sĩ đạo. Càng ngày, khi văn minh vật chất và xã hội hậu công nghiệp phơi bày những tiêu cực, con người càng nhận chân hơn giá trị thực sự của đời người và những thứ vốn chị chỉ trích là “giáo huấn”, không thiết thực dần dần được khẳng định trở lại (có thể đọc tham khảo Võ sĩ đạo-linh hồn của Nhật Bản, Lê Ngọc Thảo dịch). Trong số đó có giá trị sâu thẳm thuộc về nội tâm, đạo đức con người-những thứ vốn ngay từ khi thoát khỏi tình trạng dã man sơ khai, con người đã nhận ra và bàn luận cho dù là ở Nho giáo, Phật Giáo hay Thiên chúa giáo.

võ sĩ đạo

Xin trích lại đây lời giới thiệu của NXB Trẻ ở những trang đầu cuốn sách để khép lại bài viết này:

“Và quan trọng hơn cả, hai nội dung trong sách đều xuất phát từ những ưu tư của những công dân yêu nước tột cùng. Saigo Takamori trăn trở trước những thay đổi của xã hội Nhật đương thời khi đương đầu với văn minh Âu-Mỹ, Inamori Kazuo trăn trở trước những nhiễu nhương của xã hội Nhật Bản hiện đại trên đường chạy gìn giữ vị trí cường quốc kinh tế. Vậy mà lạ thay, hai xã hội Nhật Bản ở cả hai thời đại khác nhau xa hàng trăm năm ấy đều là hai xã hội, hai thời kỳ mà người Việt Nam ta đang ngưỡng mộ, đang khát khao vươn đến”.

Tôi đánh giá cao người chấp bút viết những dòng trên ở sự cách đặt vấn đề.

Vấn đề nói trên phản ánh một sự thật mà chúng ta có lẽ muốn né tránh-người Việt vẫn đang trong trạng thái chưa trưởng thành vì chưa hiểu được người và chưa hiểu được mình. Người Việt ngưỡng mộ nước Nhật suốt từ những năm giữa thế kỉ XIX nhưng ngưỡng mộ cũng chỉ dừng ở đó, người Việt thực sự chưa hiểu nước Nhật, người Nhật hoặc thậm chí người Nhật hiểu người Việt, nước Việt hơn người Việt hiểu về nước Nhật. Sợ hơn, có bạn còn bảo tôi rằng “có lẽ người Nhật còn hiểu chúng ta hơn chính bản thân chúng ta hiểu về mình”.

Tôi lưỡng lự trước ý này nhưng cho rằng đấy là nguy cơ rất thực.

Học hỏi, nhìn lại bản thân và thực hành điều mình hoc được một cách nghiêm túc trong sự giác ngộ cao về đích đến của nhân sinh là con đường vương đạo để giải quyết vấn đề ấy ở phương diện cá nhân.

Xã hội suy cho cùng cũng chỉ là từ các cá nhân hợp lại trong mối quan hệ phức hợp mà thành. Sự chuyển biến của từng cá nhân sẽ tạo ra sự chuyển biến tích cực của xã hội. Phải chăng đấy là lối đi cho những cá nhân đang phải sống trong trạng thái hỗn mang, là cách cống hiến cho xã hội của những con người sống trong xã hội đang phải đối mặt với những vấn đề cơ bản và ngày một trầm trọng.

Gấp sách lại rồi, tôi vẫn suy nghĩ mãi về điều đó.

 

NÊN HỌC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM HAY ĐI DU HỌC NHẬT BẢN TỰ TÚC?

July 2, 2018 Leave a comment

 

Trong buổi thuyết trình về “giáo dục nghề nghiệp ở Nhật Bản” thứ bảy vừa qua, ở phần thảo luận có một bạn gái đứng lên hỏi tôi như sau”

“Em thưa thầy, em vừa thi tốt nghiệp THPT quốc gia xong và có ý định đi du học Nhật Bản. Mẹ em thì ủng hộ nhưng bố em lại cho rằng em nên học hết đại học ở Việt Nam sau đó hãy đi. Thầy có thể đưa ra lời khuyên gì cho em?”.

Tôi không phải là người được đào tạo về nghiệp vụ tư vấn, cũng như chưa từng làm việc cho trung tâm tư vấn du học nào. Khi về nước, có hai nơi thú thật tôi rất ngại đó là trung tâm tư vấn du học và trung tâm xuất khẩu lao động. Đơn giản vì tôi không có thời gian và sức lực để tìm hiểu kĩ và nắm được hoạt động của họ do vậy nếu cộng tác tôi e ngại trong vô tình mình có thể tiếp tay cho những điều xấu cho dù tôi biết có những nơi vẫn làm ăn nghiêm túc và có lý tưởng riêng.

Trở lại câu hỏi của bạn trẻ nói trên, tôi sẽ đưa ra lời khuyên dựa trên những gì tôi biết khi học, làm việc ở Nhật và bằng chính trải nghiệm đau thương của mình.

Trước hết tôi đặt ra một loạt câu hỏi cho bạn trẻ.
– Em đi học dưới dạng tự túc hoàn toàn, tự túc một phần hay có học bổng?

– Em sẽ vào học trường nào, ở đâu?

– Nguồn tài chính em lấy ở đâu? Mức độ thế nào?

– Em hiểu gì về đời sống ở Nhật?
Phần trả lời của em gái cung cấp một số thông tin sau:

– Em đi du học tự túc và sẽ học trường tiếng Nhật.

– Hình thức du học: tự túc hoàn toàn

– Phương án tài chính: bố mẹ hỗ trợ chi phí đi và sau khi sang Nhật ổn định bạn sẽ tự chủ dần tài chính thông qua việc đi làm thêm.

 

Sau khi có thông tin trên, tôi tiếp tục đặt ra cho em vài câu hỏi khác

– Em có biết một tháng trung bình em cần bao nhiều tiền để sinh sống ở Nhật? Nó bao gồm những khoản nào?

– Em có biết theo luật hiện hành một du học sinh sẽ được làm việc bao nhiêu tiếng/tuần? mỗi tiếng được bao nhiêu tiền và làm những việc gì?

– Em có định trước được những khó khăn mình sẽ phải đối mặt khi sang Nhật: khả năng tự lập? khả năng chống lại và vượt qua cô đơn?

 

Các câu trả lời của bạn gái đưa ra cho thấy em chưa biết thông tin gì nhiều về cuộc sống ở Nhật. Đặc biệt thông tin về tài chính thậm chí có màu sắc ảo tưởng nguy hiểm giống như thông tin từ các trung tâm giới thiệu “du học vừa làm vừa học thu nhập 40 triệu/tháng”.
Thực ra con số 40 triệu tiền việt nói trên là có thể và với người Việt nó ghê gớm nhưng ở Nhật nó chẳng là gì. Trung bình một du học sinh sẽ tiêu khoảng 10-20 triệu tiền cho học phí/tháng, ăn uống, ở, bảo hiểm mất khoảng 14-20 triệu/tháng. Đấy là con số không nhỏ. Cộng với số tiền đi khoảng 150-200 triệu. Cộng lại số tiền đó là bao nhiêu?

 

Trong khi đó để kiếm tiền thì tiền đề phải là:

– Ý chí (đơn giản vì việc dễ sinh viên Nhật làm hết rồi, du học sinh sẽ phải làm việc 3K là chính (nguy hiểm, bẩn, khắc nghiệt)

– Sức khỏe (có đủ sức làm liên tục 5-8 tiếng, phải đứng trong nhiều giờ liền và làm việc hết công suất không?)

– Tiếng Nhật (đương nhiên, tiếng càng dốt nguy cơ phải làm trong môi trường 3K nói trên càng cao). Trình độ tiếng Nhật bạn gái nói trên là N5 tức là ở dạng hết sức sơ khai. Nên nhớ có người lấy được N2 thậm chí N1 ở VN sang Nhật thời gian đầu cũng không hiểu được người Nhật nói gì và không nói lại được.

– Tuân thủ luật pháp: Luật Nhật thắt ngày càng chặt. Để đi làm dưới visa du học sinh bạn phải đến Cục xuất nhập cảnh của Nhật xin giấy phép. Họ thẩm tra tư cách và cấp nhanh chóng. Tuy nhiên bạn chỉ được làm 28 tiếng/tuần. Tiền lương 1 tiếng khoảng 800-1000 yên. Như vậy một tháng bạn kiếm được 28 x4 x 1000 (tính tối đa) =112.000 Yên (Khoảng 22 triệu đồng).

 

Như vậy, nếu như bạn được làm việc trong điều kiện lý tưởng nói trên thì bạn kiếm được đủ số tiền ăn, ở. Tuy nhiên đừng lãng mạn hóa vì 1000 yên/giờ là mức lương của phiên dịch viên cho các nghiệp đoàn lao động ở Nhật. Còn lại muốn kiếm 1000 yên/giờ hoặc là bạn phải rất giỏi tiếng Nhật và hiểu văn hóa Nhật hai là bạn phải đổi sức khỏe lấy tiền khi làm việc trong đêm khuya hoặc môi trường độc hại.

 

Tất nhiên, tôi biết rất nhiều du học sinh Việt Nam khác chọn con đường làm nhiều việc, làm lậu, làm quá giờ và nhận tiền mặt để qua mặt cơ quan chức năng của Nhật.
Việc này tiềm ẩn rủi ro là khi bị phát giác bạn sẽ bị xử lý bằng cách cho về nước và vô hiệu hóa visa. Bên cạnh đó khi làm việc bất hợp pháp bạn có nguy cơ bị đối xử không công bằng, bị lạm dụng (đủ thứ) hoặc rủi nữa là khi bị tai nạn lao động thì không có ai chịu trách nhiệm.
Đặc biệt, gần đây xảy ra nhiều vụ đột tử của thực tập sinh và du học sinh Việt Nam. Lý do không nói cũng hiểu đó là họ đã LÀM VIỆC QUÁ SỨC và SỐNG TRONG ĐIỀU KIỆN KHÔNG TỐT TRONG THỜI GIAN DÀI. Nhiều vụ rất thương tâm.

 

Hơn nữa, khi đi làm mệt mỏi bạn sẽ không có khả năng tập trung cho việc học. Rất nhiều sinh viên trường tiếng lên trường chỉ để điểm danh rồi…ngủ.

Kết quả là không thể cải thiện, nâng cao trình độ tiếng Nhật. Có bạn tốt nghiệp trường tiếng mà vẫn như “mù tiếng Nhật’’.

 

Kém tiếng Nhật đồng nghĩa với việc rất khó thi, học lên cao để kéo dài visa…

 

Và nữa, cái này cũng nguy hiểm.
Khi khó khăn về tài chính, bạn sẽ dễ trở thành mục tiêu của các băng nhóm. Họ lôi kéo, dẫn bạn vào con đường phạm tội (lừa đảo, trộm cắp, vận chuyển, tiêu thụ đồ ăn cắp, lừa đảo).

Trong 2 năm làm phiên dịch cho luật sư người Nhật, tôi đã gặp rất nhiều bạn du học sinh và thực tập sinh rơi vào tình cảnh này.
Có nhiều hoàn cảnh rất thương tâm: Bị bắt khi bạn gái có bầu 5 tháng và đang chuẩn bị làm lễ cưới.

 

Như vậy, lời khuyên của người bố “học xong đại học rồi qua Nhật” không phải là không có lý vì khi đó bạn gái kia có đủ thời gian tìm hiểu, trải nghiệm cuộc sống tự lập, nâng cao hiểu biết và khả năng tiếng Nhật trước khi đi.

Tất nhiên, mọi khả năng đều để mở. Tương lai thuộc về người can đảm và có lỷ tưởng. Nếu như bạn gái kia sau khi nắm rõ, suy nghĩ rất kĩ về các rủi ro mà quyết tâm vẫn cao ngút trời, máu trong trái tim vẫn sôi 100 độ và muốn ngâm “Muốn vượt bể đông theo cánh gió/muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi” thì tôi nghĩ, bạn nên sẵn sàng Đông du vào ngày mai.

Can đảm khác liều mạng ở chỗ người can đảm là người làm điều gì đó sau khi đã cân nhắc tất cả những rủi ro, khó khăn, hi sinh mà mình sẽ phải chịu đựng. Kẻ liều mạng là kẻ chỉ quyết định dựa trên cái tưởng tượng của chính mình, sự xúi bẩy của kẻ khác hoặc sự tác động của “phong trào”.
Liều mạng khi gặp khó khăn sẽ tạo ra bi kịch và thất vọng dẫn tới gục ngã.
Tất nhiên trong thực tế thì người ta cũng có thể chuyển hóa từ “Liều mạng” hoặc “ngây thơ” thành can đảm. Điều này tùy thuộc vào khả năng trưởng thành và ý chí của chính cá nhân đó trong thực tế được tôi luyện.

Nhưng khả năng đó thấp bởi vì những người có khả năng chuyển hóa đó hầu hết là những người trước đó đã có bản lĩnh hoặc tiền đề nhất định.
Tất nhiên, mọi lời khuyên đều chỉ để nghe, quyết định cuối cùng là ở người đi. Con đường của mỗi người là do chính người đó tự tạo ra không ai quyết định thay được. Quan trọng là dám chịu trách nhiệm về bước chân của mình. Nếu nghĩ như vậy, việc ngăn cản từ bên ngoài tự nó không có nhiều ý nghĩa.

 

Nguyễn Quốc Vương

CHA MẸ LÀM GÌ ĐỂ ĐỒNG HÀNH CÙNG CON?

June 27, 2018 Leave a comment

 

Sau một thời gian dài bị lãng quên, giáo dục gia đình ở Việt Nam trong khoảng hơn một thập kỉ trở lại đây được chú ý trở lại. Sự hình thành của gia đình hạt nhân và lối sống đô thị là những yếu tố tác động tạo ra sức nóng trong mối quan tâm của các bậc cha mẹ đối với giáo dục gia đình.

20196_pk01

Tuy nhiên, đó không phải là lý do chủ yếu.

Lý do chủ yếu nhất, có lẽ nó xuất phát từ sự ý thức về vai trò của giáo dục gia đình khi cha mẹ tham chiếu tình hình của trường học hiện tại với viễn cảnh tương lai của con cái họ. Sự khủng hoảng triền miên không lối thoát của giáo dục trường học đã làm cho phụ huynh ngày một ý thức hơn về vai trò của gia đình đối với sự trưởng thành của con.

Các cuộc hội thảo về giáo dục gia đình được tổ chức thường xuyên hơn và sách vở “nuôi dạy con” được xuất bản rất phong phú.

Tuy nhiên, có rất nhiều cha mẹ cảm thấy lúng túng vì cảm thấy mình đã đọc nhiều sách, tham gia nhiều hội thảo, áp dụng phương pháp nọ phương pháp kia mà con cái của họ không tiến bộ.

Nhiều người cảm thấy việc tiếp cận thông tin hay học hỏi chỉ làm cho bản thân cảm thấy hoang mang, mỏi mệt.

Tâm lý ấy rất dễ hiểu. Hoang mang, mỏi mệt là trạng thái tất yếu trên con đường phụ huynh tìm đến được trạng thái giác ngộ về vai trò của bản thân đối với sự trưởng thành của con.

Quá trình đó tuyệt nhiên không phải là quá trình đơn giản, một sớm một chiều.

Giáo dục không phải là công việc sáng gieo hạt chiều hái quả. Nó cần đến thời gian để kiểm nghiệm.

Và ở đây, có một điều tôi muốn nhấn mạnh, sự ảnh hưởng có tính chất giáo dục từ phía phụ huynh tới con chỉ có thể có được và có được một cách hiệu quả khi chính bên trong bản thân phụ huynh có sự vận động, chuyển hóa về chất. Sự chuyển hóa đó sẽ diễn ra ở thái độ, mối quan tâm, tư duy và cuối cùng thể hiện trong hành động của phụ huynh ở cả trạng thái có ý thức và vô thức.

Nói một cách đơn giản, muốn con thay đổi tích cực, cha mẹ phải nỗ lực thay đổi tích cực. Sự nỗ lực không ngừng của cha mẹ trong tư duy khi vượt thoát khỏi các giáo điều, định kiến; sự bền bỉ vượt khó trong công việc và cuộc sống hàng ngày sẽ tác động đến con.

Tất nhiên, để làm được điều đó, bạn sẽ cần đến cảm hứng, cần đến sự động viên thậm chí là những hình mẫu.

Bạn có thể tìm thấy các hình mẫu đó ngoài đời thực hoặc trong sách vở. Nếu bạn muốn tìm một hình tượng có thực được mô tả trong sách vở, tôi nghĩ Dương Văn, tác giả “Mẹ luôn đồng hành cùng con”, sẽ là một ví dụ gợi nhiều cảm hứng.

Đọc sách của bà, cho dù sách hướng dẫn rất nhiều biện pháp cụ thể để nuôi dạy con được rút ra từ kinh nghiệm nuôi dạy cậu con trai Hạ Dương, tôi lại đặc biệt chú ý đến cuộc đời và những nỗ lực không ngừng để thay đổi bản thân của bà. Đây có lẽ là yếu tố tạo nên thành công của bà và gia đình trong cả sự nghiệp và việc nuôi dạy con.

Nhìn vào tiểu sử tóm lược của bà ở vào thời điểm cuốn sách ra đời (2007) bạn đọc hiển nhiên sẽ trầm trồ ngưỡng mộ:

– Đã từng du học Anh để học tập và nghiên cứu phương pháp dạy tiếng Anh cho trẻ em

– Trở thành hội viên Trung Quốc đầu tiên của Hiệp hội giáo viên quốc tế giảng dạy tiếng Anh cho thiếu nhi.

– Bộ sách tiếng Anh cho trẻ em do bà chủ biên được sử dụng trong giảng dạy liên tục 10 năm ở các trường mầm non trên toàn Trung Quốc.

– Phương pháp dạy tiếng Anh trực quan cho trẻ em của bà được đưa vào danh sách mười cách dạy ngoại ngữ của Trung Quốc đương đại.

– Môn học Phương pháp dạy tiếng Anh cho trẻ em do bà giảng dạy được bình chọn là môn học tiêu biểu cấp quốc gia của Bộ giáo dục Trung Quốc.

– Sáng lập và lãnh đạo Học viện Anh tài Sơn Đông, một trường đại học dân lập với 20. 000 sinh viên…

– Con trai Hạ Dương của bà hiện là Nghiên cứu sinh tại đại học Cambridge.

Nhìn vào đây nhiều người nghĩ bà là người may mắn hoặc sinh ra trong gia đình có điều kiện tốt. Nhưng sự thật ngược lại, để có được những thứ trên bà đã nỗ lực không ngừng để thay đổi số phận.

Bà đã tự tổng kết ngắn gọn cuộc đời mình trong sách: “Từ một cô công nhân dệt may, tôi đã trở thành tiến sĩ, giáo sư, người sáng lập ra học viện dân lập với hơn 20. 000 sinh viên”.

Tôi đặc biệt ấn tượng với những gì bà kể lại về sự nỗ lực của bản thân trên con đường học tập. Xin trích lại đây những đoạn mô tả đầy sinh động đó.

“Trong thung lũng nọ, một đêm tối đen như mực, mưa gió, sấm chớp đầy trời, một cô gái 17 tuổi vai đeo ba lô, một mình đi qua nghĩa địa để tham gia lớp học bổ túc trên huyện chuẩn bị cho kỳ thi đại học. Cô gái ra sức bấm móng tay vào cổ tay mình, để cảm giác đau đớn xóa đi nỗi sợ hãi trong lòng. Đó chính là tôi-cô thợ may ngoài giờ làm việc, vì ước mơ trở thành sinh viên đại học mà miệt mài phấn đấu…Sau khi tốt nghiệp trường Trung học phổ thông Nhất Trung-Đức Châu, tôi được cử đến làm việc tại một xưởng may với mấy chục công nhân và mấy chục chiếc máy khâu”.

“Tối đến tôi đi ngủ sớm, nhờ nhân viên phục vụ gọi tôi dậy vào lức ba giờ sáng hôm sau. Lúc ấy đang giữa đông, ngoài hành lang rét căm căm, mình tôi ngồi đọc sách dưới ánh đèn lờ mờ, cô phục vụ tốt bụng phá lệ cho tôi vào phòng trực ban ngồi học. Học đến sáu giờ sáng, tôi lại cùng đồng nghiệp ra xe để đi làm”

“Tôi đọc sách trong thư viện của trường, buổi trưa thư viện đóng cửa, tôi liền năn nỉ các cô nhân viên khóa trái tôi trong phòng. Đói thì ăn tạm cái màn thầu cứng ngắc, mệt thì ngả lưng xuống ghế chơp mắt một lát, tỉnh dậy lại học tiếp. Lúc ấy, vì việc học mà tôi hiếm khi được ăn bữa cơm nóng hay được ngủ trọn được mấy tiếng đồng hồ, nói gì đến chuyện giải trí và trang điểm”.

Cho dù người phụ nữ thành công trong công việc và được giải phóng đến đâu, vai trò nuôi dạy con của họ trong gia đình vẫn rất lớn và không thể thay thế. Bà Dương Văn ý thức sâu sắc về điều đó, vì thế trong vai trò một người mẹ, bà luôn nỗ lực để thay đổi bản thân.

Bà tâm niệm: “Cha mẹ phải làm gương cho con. Trong gia đình, mọi lời nói, hành động của cha mẹ đều trở thành đối tượng để con trẻ bắt chước . Chính vì vậy, muốn thực hiện tốt vai trò người làm gương, cha mẹ phải không ngừng tu dưỡng bản thân, song song với quá trình nuôi dạy con, còn cần phải tự giáo dục mình”.

Chính vị vậy ngay từ khi con chào đời hai vợ chồng bà đã hạ quyết tâm: “Hai vợ chồng tôi đã dồn hết mọi tình yêu thương và niềm hi vọng cho con. Trước hết, chúng tôi quyết tâm làm một người người cha, người mẹ có trách nhiệm. Chỉ khi được sống trong một gia đình có trách nhiệm, con trẻ mới cảm nhận được sự an toàn trong tương lai. Khi ôm cậu con trai bé bỏng trong lòng, chúng tôi quyết tâm dùng sự nỗ lực của mình để đem lại cho con một gia đình tràn ngập tình yêu thương và ấm cúng”.

Lý giải thành công của mình bà viết: “Tôi thừa nhận, tôi không phải là người thông minh bẩm sinh, nhưng tôi là một người rất nỗ lực”

Đấy có là chân lý giản đơn nhưng cần thiết cho tất cả các bậc phụ huynh.

Tất nhiên, không phải phụ huynh nào cũng có khả năng trí tuệ và có thể nỗ lực trở thành giáo sư đại học và nuôi con trở thành nghiên cứu sinh đại học Cambridge như Dương Văn.

Cuộc sống muôn màu, mỗi gia đình mỗi hoàn cảnh và mỗi cá nhân đều có những giá trị riêng không phụ thuộc hoàn toàn và bằng cấp hay địa vị xã hội. Tuy nhiên, cho dù ở hoàn cảnh nào hay thậm chí là nghịch cảnh nào, việ cho con thấy nỗ lực không ngừng của bản thân để thoát ra sự trói buộc của số phận rất quan trọng. Những câu chuyện về những học sinh, thanh niên đạt được thành tích tốt hoặc làm được những điều phi thường trong khi bố mẹ làm những nghề bình thường hoặc gia đình nghèo khó, đang trong nghịch cảnh mà chúng ta nghe, chứng kiến hàng ngày cũng là những ví dụ chứng minh điều đó.

Sau khi xuất bản tại Trung Quốc, cuốn sách đã được tái bản 20 lần, được bình chọn là cuốn sách bán chạy nhất của NXB Trung Tín năm 2007 và cũng là một trong 10 cuốn sách về giáo dục gia đình bán chạy nhất ở Trung Quốc năm 2007. Thông tin ấy nói lên rằng cuốn sách của Dương Văn đã làm cho các bậc phụ huynh Trung Quốc cảm động. Trong sự cảm động ấy chắc chắn có sự đồng cảm với triết lý cha mẹ phải tự thân nỗ lực để làm gương và tạo nguồn cảm hứng cho con.

Để khép lại bài viết này, xin được trích lại ở đây lời khuyên của bà mà tôi nghĩ sẽ vô cùng hữu ích cho chúng ta trong cuộc sống hiện nay:

“Cha mẹ là người có ảnh hưởng sâu sắc đối với con trẻ trong quá trình trưởng thành. Trong quá trình này, rất nhiều kiến thức, khả năng, trí tuệ hay tính cách, phẩm chất đạo đức, tác phong và khuynh hướng của trẻ đều được hình thành dưới sự ảnh hưởng của cha mẹ. Không ngừng học tập, học tập suốt đời là một thái độ sống. Cùng là đứa trẻ đó, nếu được lớn lên trong gia đình theo mô hình học tập và môi trường không đề cao sự học tập, sau 8-10 năm, lượng thông tin mà trẻ tiếp nhận sẽ khác nhau, thói quen, trí tuệ, trải nghiệm…cũng sẽ khác nhau, số phận con người có thể cũng vì thế mà có sự thay đổi”.

Hà Nội, 27/6/2018

SÁCH MỚI: PHƯƠNG PHÁP NUÔI DẠY CON TRAI.

June 22, 2018 Leave a comment

phương pháp nuôi dạy con trai

Trân trọng giới thiệu với các bạn cuốn sách dịch số 5 của tôi trong năm 2018 (hoàn thành 1/2 chỉ tiêu).

Đây là cuốn sách của tác giả Kubota Kayoko, một người tốt nghiệp khoa Y Đại học Tokyo, có chồng là nhà não học nổi tiếng.

Hai ông bà yêu nhau từ năm nhất đại học, là bạn cùng lớp nhưng sau khi tốt nghiệp thì bà thành bà mẹ chuyên nghiệp còn chồng du học Mĩ và trở thành học giả nổi tiếng.

Sau đó, hai ông bà hợp tác đề xướng phương pháp nuôi dạy con gọi là “Phương pháp Kubota” và tạo ra tiếng vang lớn.

Bà tự tay nuôi dạy hai người con trai thành bác sĩ (tốt nghiệp khoa y Đại học Tokyo-đại học số 1 Nhật Bản), mở trung tâm giáo dục trẻ em, truyền bá phương pháp Kubota và là nhân vật của nhiều show truyền hình nuôi dạy trẻ tại Nhật.

Ở Nhật bà rất nổi tiếng nhưng không rõ lý do tại sao ở Việt Nam bà ít được biết đến.

Sách của bà được viết dựa trên các kết quả nghiên cứu về não và sự phát triển của não dưới tác động của giáo dục.

Những ai quan tâm đến giáo dục sớm, giáo dục thiên tài, giáo dục trẻ có thể chất khỏe mạnh và tâm hồn đa cảm nên đọc.

Cuốn sách này tôi dịch ngay khi vợ tôi mới sinh con trai đầu lòng nhưng do “quy trình” nên bây giờ mới chào đời.

Bạn đọc có thể mua sách ở các nhà sách trên toàn quốc hoặc liên hệ với tôi.

Cảm ơn bác bạn.

Đặc biệt cảm ơn Cò, người đã gợi cảm hứng cho bố dịch cuốn sách này.

 

P.s. Bạn nào muốn mua sách mời liên hệ qua email: sachnguyenquocvuong@gmail.com

Giá: 48k

VOI VÀ LỢN

June 22, 2018 Leave a comment

Đây là bộ sách tranh nhiều tập của tác giả Mo Willems, một tác giả kiêm họa sĩ minh họa sách thiếu nhi nổi tiếng người Mỹ với nhiều tác phẩm được trao Huân chương Caldecott.
35833500_263924594163695_1433204834051293184_n
Xin giới thiệu tới các bạn 4 tập đầu tiên của bộ sách thú vị này. Sách do Mầm Nhỏ dịch sang tiếng Việt, in song ngữ Anh-Việt. Tủ sách Người mẹ tốt xuất bản và phát hành tháng 6/2018.
Tập 1: Hôm nay tớ sẽ bay (Today I will fly)

Tập 2: Bạn tớ đang buồn (My friend is sad)

Tập 3: Có một bạn chim trên đầu cậu kìa

Tập 4: Tỡ làm gãy vòi mất rồi (I broke my trunk)

 

Hai nhân vật chính trong bộ sách là ban voi tên Gerald và bạn lợn tên Piggie.

 

Khuôn mặt và điệu bộ của hai bạn này rất…khác biệt, đảm bảo các bạn nhỏ chỉ nhìn thấy là thích.

 

Mỗi tập sẽ là một câu chuyện riêng.

 

Tập 1 kể lợn Piggie hùng hồn tuyên bố với voi Gerald “Hôm nay tớ sẽ bay” nhưng voi thì chẳng  tin nên ra sức phản bác :”Không thể nào”, “Hôm nay cậu không bay được đâu”, “Ngày mai cậu cũng không bay được đâu”, “Tuần sau cậu cũng sẽ không bay được đâu”… Thế chưa đủ voi Gerald còn ngửa mặt hét to “Cậu sẽ không bao giờ bay được!”.

 

Nếu bạn là Piggie thì khi bị người bạn thân nói thế, bạn sẽ làm gì?
Bỏ đi?

Tức giận?

Từ bỏ ý định?

 

Và ở đây, bạn hãy đoán lợn Piggie sẽ làm gì?

 

Lợn Piggie đã làm thế nào để có thể bay được khiến cho voi Gerald vô cùng kinh ngạc, thán phục và cuối cùng khi Piggie khiêm tốn bảo “Không phải là tớ đang bay đâu. Tớ đang được giúp thôi” thì voi đột nhiên nói “Ngày mai tớ sẽ bay’’?

Hãy đọc sách và tìm ra câu trả lời nhé!

Sách in song ngữ Anh-Việt với lời thoại được tính toán kĩ lưỡng để lặp lại các mô hình cấu trúc câu và thay đổi các từ mới nên cũng sẽ có ích cho các bạn nhỏ đang học tiếng Anh.

CON NGƯỜi TỰ DO LÀ CON NGƯỜI HẠNH PHÚC

June 19, 2018 Leave a comment

 

(Cảm tưởng khi đọc “Giáo dục: tuyệt vời nhất=đơn giản nhất) của Doãn Kiến Lợi)

Giao duc TVNBDGN in

“Giáo dục: tuyệt vời nhất=đơn giản nhất” là cuốn sách thứ hai của Doãn Kiến Lợi được dịch và giới thiệu ở Việt Nam.
Cuốn sách trước đó của bà là “Người mẹ tốt hơn là người thầy tốt”.

Cả hai cuốn sách đều mô tả rất kĩ hiện trạng giáo dục của Trung Quốc cho dù chủ ý của bà khi viết cuốn sách không phải là như vậy. Chính vì thế những thông tin về những vấn đề mà giáo dục nước này đang đối mặt sẽ gợi mở rất nhiều điều lý thú cho các bậc phụ huynh Việt Nam, những người đang hàng ngày, hàng giờ lo lắng cho sự trưởng thành của con mình.

Điểm khác biệt cơ bản nhất giữa “Giáo dục: tuyệt vời nhất=đơn giản nhất” và cũng là sự “trưởng thành”, “vượt lên chính mình” của tác giả nằm ở chỗ trong cuốn sách này, cho dù văn phong không mấy thay đổi, tác giả đã dùng lý luận giáo dục học, tâm lý học hiện đại để mổ xẻ, phân tích sâu hơn những vấn đề nhức nhối trong giáo dục Trung Quốc để từ đó làm bật lên triết lý giáo dục cần xây dựng thay vì chỉ đề cập đến các trường hợp đơn lẻ hay các kinh nghiệm thu nhận được từ việc nuôi dạy Viên Viên, con gái của bà.

Nếu tinh ý chúng ta nhận thấy, bà hầu như chỉ trích dẫn các tác giả là các nhà triết học, tâm lý học, giáo dục học của Phương Tây. Đấy là một đặc điểm rất thú vị khi bà không có trải nghiệm du học và đã từng rất nhiều năm là giáo viên dạy ở bậc phổ thông của Trung Quốc.

Xuyên suốt cuốn sách, cho dù trình bày về chuyện giáo dục sớm bị hiểu sai ở Trung Quốc hay căn bệnh ham mê thành tích đang phá hỏng giáo dục, bà đều thể hiện rất rõ tinh thần tự do.
Ở đó có thể thấy con người trưởng thành mà bà, thông qua giáo dục muốn tạo nên, là những con người khao khát tự do và biết sống tự do. Với bà, những con người tự do là những người hạnh phúc.

Chính vì khao khát con người tự do mà xuyên suốt cuốn sách, ở bất cứ chủ đề nào bà đều chỉ trích không khoan nhượng những định kiến, những tập tục, thói quen kìm hãm, trói buộc trẻ em. Đấy là lối giáo dục bằng nỗi sợ thông qua dọa nạt, đánh đập, hạ nhục trẻ em, là kiểu giáo dục giáo huấn giảng giải về “đạo lý” hay “lý lẽ” được áp đặt bởi người lớn.
Bà cũng không e ngại khi công kích uy quyền tuyệt đối của giáo viên ở trường học và ca ngợi tư thế đối thoại, khoan dung của phụ huynh đối với con.

Đối với bà trong giai đoạn đầu đời của đứa trẻ “kỷ luật” không quan trọng bằng “tự do”. Vì thế, bà khuyên các bậc phụ huynh cho con chơi thỏa thích trong phạm vi các trò chơi đó không gây ra nguy hiểm kể cả những trò mà thông thường cha mẹ sẽ trừng phạt nghiêm khắc như “vẽ bậy lên tường”. Bà cũng chủ trương rằng ở trường mầm non, việc vui chơi và trải nghiệm tự do sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với việc tuân thủ nội quy hay học chữ, học toán.

Để có con người tự do thì tất yếu phải có tự do trong giáo dục. Vậy thì, theo Doãn Kiến Lợi, tự do trong giáo dục là gì?
Trong cuốn sách bà đã định nghĩa nó rất dễ hiểu thế này: “Trong giáo dục, tự do chính là không khí, không nhìn được bằng mắt, không sờ được bằng tay. Bạn có thể không quan tâm đến nó, thậm chí có thể không thừa nhận nó, nhưng chắc chắn không thể thiếu được nó. Không có tự do sẽ không có giáo dục, một người trước hết phải là con người được tự do, mới có thể trở thành một con người tự giác-tự do không phải là rong ruổi trên lưng ngựa, tự do là không gian, là luồng sức mạnh có thể nâng bổng con bạn, nó giúp con bạn có được khả năng lựa chọn và có đủ khả năng chống lị mọi sự giả tạo và yếu đuối trong cuộc sống”.

Tư tưởng về giáo dục này của bà có lẽ là một sự lội ngược dòng trong xã hội Trung Quốc đương đại. Âm hưởng của cuốn sách sau khi xuất bản phần nào nói lên điều đó.

Trong cuốn sách, bà cũng dẫn ra một ví dụ về tự do gây cho tôi ấn tượng rất mạnh. Đó là khi bà thuật lại rằng: “Một độc giả comment trên mạng rằng, khảo sát 3 năm mới phát hiện ra rằng, tự do là phải mất tiền. Trường mầm non ở nơi anh sống, trường nào chỉ chú ý đến kỷ luật thì mỗi tháng 2000 NDT, trường nào chú ý đến sự tự do mỗi tháng 4.000 NDT-đây giống như một câu chuyện cười, “tự do” lại phải bỏ tiền ra mua”.

Có lẽ không cần bình luận gì thêm về ví dụ nói trên. Bản thân ví dụ tự nó đã nói lên rất nhiều điều khiến độc giả phải giật mình nhìn ra xung quanh và suy ngẫm.

Bởi yêu mến tự do và muốn tạo ra con người tự do, bà phản đối bầu không khí đầy tính áp chế đang bao phủ trong trường học. Đấy là bầu không khí bị cai trị bởi “bài tập” và “kỉ luật”. Bà lên án gay gắt: “Kỷ luật và bài tập đã không còn phục vụ cho giáo dục và học tập, mà đang phục vụ cho những thói quen xấu đang lưu truyền ở đâu đó-kỷ luật trở thành quân quyền, bài tập trở thành tôn giáo, trẻ em bị yêu cầu trở thành những con tin ngoan đạo và thảo dân nhất nhất nghe lời-thế hệ bị hành hạ và trưởng thành sẽ trở thành giáo viên, rồi họ lại dùng những thứ tương tự để hành hạ thế hệ sau, thế hệ này tiếp nối thế hệ kia và mỗi năm một nghiêm trọng hơn. Không biết có bao nhiêu người đang phải trưởng thành một cách nặng nề trong sự giày vò này, để tài năng ngày một thui chột đi”.

Không chỉ ở trường học, bà cho rằng ngay trong chính các gia đình phụ huynh cho dù có trình độ học vấn ngày càng cao vẫn đang hàng ngày áp chế trẻ em. Với bà, có trình độ học vấn hay bằng cấp cao không đồng nghĩa với việc thấu hiểu về giáo dục và nhất là thấu hiểu việc giáo dục con trẻ trở thành người tự do.
Đây là lời nhận xét rất nghiêm khắc của bà lý giải hiện tượng “dao sắc không gọt được chuôi” ở phụ huynh: “Hiện nay trình độ văn hóa của phụ huynh đều khá cao, có ý thức giáo dục khá tốt, nhưng trình độ giáo dục chưa hẳn đã phát triển đồng bộ. Người ta đã chú ý đến một hiện tượng, không ít phụ huynh có trình độ cao, việc học hành hoặc tâm lý của con cái họ lại rất không được như ý. Nguyên nhân là do có một kẻ phát hoại có năng lực,mức độ phá hoại của họ lớn hơn những người bình thường. Nếu các bậc cha mẹ có trình độ văn hóa cao có nhận thức không đầy đủ về một số vấn đề giáo dục, nhưng lại tưởng mình thông thái, cho rằng mọi việc của trẻ đều được hoàn thành dưới sự trù hoạch và kiểm soát của mình, nhỏ là việc ăn một bát cơm, lớn là việc sắp xếp cho tương lai của con mình, liên tục dùng cách lý giải sai lầm để đối xử với con, vậy thì trình độ giáo dục của họ chẳng khác gì những bậc phụ huynh văn hóa thấp, thậm chí còn tệ hơn. Họ chính là những người nông dân dùng cuốc để khắc ngọc, dưới lưỡi cuốc của họ, một khối ngọc vốn có giá trị lớn lao đã biến thành một đống đá vụn”.

Bạn đọc hãy thử ngừng lại vài phút và nghĩ xem có phải chăng hình như mình cũng là một người phụ huynh như thế?

Tư tưởng nuôi dưỡng nên con người tự do để từ đó trở thành người hạnh phúc là tư tưởng xuyên suốt trong cuốn sách của bà. Tất nhiên, cuốn sách, do viết cho quảng đại độc giả, không chỉ dừng lại ở chuyện khai sáng về tư tưởng, nó còn cung cấp những thông tin, kinh nghiệm rất cụ thể để giáo dục trẻ em trong từng lĩnh vực. Chẳng hạn trong cuốn sách này, Doãn Kiến Lợi đã dành dung lượng đáng kể để nói về “đọc sách” và “giáo dục nghệ thuật”.

Hai thứ ấy dường như xa lạ với những trào lưu tư tưởng thực dụng đang cuồn cuộn chảy trong giáo dục đương đại ở Trung Quốc. Và đấy cũng là đặc điểm thú vị làm nên giá trị của tác phẩm.

Đọc Doãn Kiến Lợi, độc giả Việt Nam bằng những liên tưởng và suy ngẫm có thể học hỏi được rất nhiều điều thực dụng cũng như có thêm động lực để khai sáng chính bản thân mình khi phải đối mặt với thực tế là các nguồn thông tin về giáo dục ngày một phong phú và mâu thuẫn nhau. Ở ý nghĩa đó, cũng có thể coi “Giáo dục: tuyệt vời nhất=đơn giản nhất” là tia sáng chỉ đường giúp phụ huynh tìm ra lối đi riêng của mình trong một thế giới hỗn mang.

Hà Nội, ngày 126/2018

Tại sao du học sinh người Việt không đọc sách?

June 6, 2018 Leave a comment

 

 

Xưa nay kêu than về chuyện người Việt ít đọc sách, người ta thường có hàm ý nói tới người Việt trong nước.
Nghèo đói, chiến tranh, sự yếu kém về giáo dục, những hạn chế về bối cảnh, thiết chế xã hội..được coi là những yếu tố đứng sau sự bán khai của văn hóa đọc.
Nhưng, thực ra không chỉ người Việt trong nước ít đọc và người Việt ở nước ngoài, nhất là du học sinh cũng ít đọc.
Một người bạn trên Facebook của tôi vốn quan tâm tới hai dân tộc yêu sách và có văn hóa đọc đáng nể là Nhật và Do Thái lâu lâu lại phàn nàn rằng “tại sao du học sinh lại không đọc sách từ nguyên tác để hiểu người bản địa”.
Đọc những phàn nàn của anh tôi cười thầm trong lòng “Sách tiếng Việt còn ít đọc nói gì tới sách viết bằng tiếng bản xứ”.
Nhiều người kêu lên gay gắt “số liệu đâu? Điều tra nào cho kết quả đó?”.
Đúng là cho tới giờ, ở Việt Nam như thường thấy không có cuộc điều tra nào công bố cho chúng ta số liệu thống kê về chuyện du học sinh Việt Nam đọc sách gì, đọc bao nhiêu. Nhưng tôi chỉ hỏi ngược lại, nếu có một kết quả được công bố rộng rãi trên báo đài, liệu rằng chúng ta có tin tưởng được số liệu đó?

Theo quan sát và trải nghiệm của tôi ở nước ngoài trong gần chục năm, tỉ lệ du học sinh Việt Nam có khả năng và thói quen đọc sách của người bản xứ cực thấp. Đến nhà du sinh nào chơi, tôi cũng có thói  quen cố hữu vốn đã trở thành thói xấu là đánh mắt tìm xem giá sách của chủ nhân ở đâu, có những sách gì xếp trên giá?

Thú thật, địa vị của giá sách của người Việt trong căn phòng khá khiêm tốn.

Thay vào đó địa vị của chiếc bàn uống nước, tủ quần áo và kệ kê tivi, băng đài chiếm địa vị nổi bật hơn hẳn.

Nếu có sách, giá sách cũng rất nghèo nàn. Ngoài những sách trực tiếp phục vụ học tập hay chuyên môn, nếu có sách khác thì cũng chỉ là sách bằng tiếng Việt để dạy con tiếng Việt hay sách giải trí, sách nấu ăn.

Trong 8 năm ở Nhật, tôi chỉ nhìn thấy ở nhà vợ chồng cô bạn học đại học cùng tôi và sau đó sang học cùng trường một giá sách phong phú bao gồm cả sách tiếng Nhật.

 

Ở Nhật, nơi tôi học, có một hệ thống thư viện công khổng lồ bao phủ khắp nước. Thư viện trường học cũng chiếm địa vị trung tâm của trường học. Cho dù trí thức thiên tả và trí thức độc lập ở nước Nhật đang than phiền rằng tự do của nước Nhật đang bị thu hẹp và có nguy cơ bị đe dọa, Nhật vẫn là thiên đường của sách. Bạn có thể đọc bất cứ cuốn sách nào ở thư viện chỉ sau vài ba phút làm thủ tục làm thẻ cho dù bạn là người nước ngoài. Ở hiệu sách, bạn có thể đọc cọp thoải mái đủ các sách từ cuốn bán chạy nhất cho tới các cuốn sách nghiên cứu kén chọn bạn đọc. Có những hiệu sách còn đặt cả ghế cho bạn ngồi đọc.

Tuy nhiên, tỉ lệ du sinh người Việt dùng ngày nghỉ cuối tuần hay lúc rảnh rỗi cho hiệu sách và thư viện theo quan sát của tôi là rất nhỏ. Kể ra cũng lại buồn cười. Ở vùng tôi ở tôi cũng thường chỉ gặp gia đình cô bạn trên đến thư viện tìm và mượn sách. Có lần tò mò tôi hỏi cô thủ thư ở thư viện công nơi tôi ở xem có nhiều người Việt Nam tới đây đọc sách không thì cô bảo, “hầu như không có”. Thành phố tôi ở cũng có khoảng vài trăm đến cả nghìn du học sinh bao gồm cả du học sinh trường tiếng và các thực tập sinh kĩ năng. Riêng trường tôi học có khoảng trên 40 sinh viên đa phần học sau đại học.

 

Tại sao du học sinh Việt Nam không đọc sách của người bản xứ?

 

Có nhiều lý do và các lý do này móc xích vào nhau tạo ra cái vòng luẩn quẩn.

Thứ nhất, đa phần du sinh Việt Nam du học khi đã tốt nghiệp đại học hoặc tốt nghiệp phổ thông. Ở độ tuổi đó, họ đã “thấm nhuần” văn hóa mẹ đẻ rất đậm đặc. Môi trường xã hội, gia đình đã đổ bê tông vào trong giá trị quan và các thói quen của họ. Cơ hội để hình thành các thói quen mới như thói quen đọc sách, thay đổi giá trị quan (ví dụ coi trọng hơn các giá trị tinh thần ngoài các hành vi bản năng như ăn, mặc, ở, đi lại…) sẽ rất khó khăn.

Thử hỏi, có bao nhiêu người trong số du học sinh được mẹ bế trên tay và đọc sách cho hồi nhỏ?
Thử hỏi, có bao nhiêu người trong số họ được sở hữu một tủ sách trong nhà và say mê đọc từ nhỏ?

 

Thử hỏi  có bao nhiêu phần trăm được học ở trong một ngôi trường mà ở đó đọc sách trở thành hoạt động trung tâm của hoạt động giáo dục?

Có lẽ rất nhỏ!

Cho dù rất nhiều người có trí tuệ và phải vượt qua rất nhiều kì thi khó khăn mới được đi du học. Nhiều người giành học bổng danh giá, thậm chí nhiều người có kết quả nghiên cứu tốt. Nói một cách công bằng, xét về chất và trên bình diện rộng, cái học của người Việt vẫn là cái học chắp vá và học gạo. Nó thiếu nền tảng rộng và sâu. Đấy là rào cản khiến người Việt ở nước ngoài không thể tiến xa và dẫn dắt cộng đồng quanh họ.

 

Họ bị chìm lấp trong các cộng đồng khác.

Sự yếu kém ấy suy cho cùng còn là di sản của mấy nghìn năm.

 

“Tất cả chúng ta đều là tù nhân của lịch sử”-Một học giả đã từng viết thế. Nhìn vào lịch sử nước nhà sẽ thấy, văn hóa đọc ở đây rất yếu. Đọc sách trong suốt cả mấy nghìn năm chỉ là thú vui tao nhã của một nhóm nhỏ trong xã hội và hình ảnh đi kèm với nó hoặc là “thanh cao” thái quá hoặc là có cái gì đó pha chút “ngớ ngẩn” và “vô ích”.
Vì đọc ít nên trước tác của chúng ta cũng ít. Sách vở để lại so với thế giới xung quanh cũng phảng phất ngậm ngùi.

Muốn đọc cũng khó

 

Một lý do nữa khiến du sinh Việt Nam không đọc sách viết bởi người bản xứ là rào cản ngôn ngữ. Hồi chưa đi du học tôi cứ nghĩ những ai đang sống ở nước ngoài hay đi du học thì ngoại ngữ rất giỏi. Đi du học rồi tôi mới cảm thấy sốc vì thực tế có nhưng người ở nước ngoài chục năm thậm chí 30 năm vẫn nói không sạch nước cản chưa nói tới việc đọc được vài chữ.

 

Theo quan sát của tôi, số lượng du học sinh Việt Nam chỉ có thể nói được mấy từ “Arigato” (cảm ơn), “Sumimasen” (xin lỗi), “konnichiwa” (xin chào) sau 3 thậm chí 5 năm học ở Nhật không phải là nhỏ. Những người có khả năng hiểu và nói được tiếng Nhật giao tiếp (ví dụ ở mức N3) cũng chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ. Nhiều người nói mà không viết được. Nếu bỏ đi sinh viên trường tiếng, các du học sinh ngành Nhật ngữ hay Đông phương học và các sinh viên bắt buộc học bằng tiếng Nhật thì tỉ lệ các sinh viên Việt Nam vốn đi du học bằng tiếng Anh có thể nói, viết và đọc được tiếng Nhật gần chạm…không (0).

Lý do nào khiến du học sinh Việt Nam không học tiếng Nhật?
Có nhiều lý do.

Đối với sinh viên trường tiếng thì mắc bẫy “vừa học vừa làm” nên khi sang phải tối ngày đi cày, lên lớp thì ngủ gà ngủ gật. Hai năm học trường tiếng vốn tiếng Nhật chỉ có một nhúm.

Đối với sinh viên sang Nhật học bằng tiếng Anh thì phần vì bận nghiên cứu, phần vì nhanh thối chí do thấy khó học vào đầu (trường thường có lớp tiếng Nhật cho các sinh viên này) nên nhanh chóng bỏ không học nữa.

Người Nhật không nói tiếng Anh trong đời sống hàng ngày nhưng nước Nhật vận hành rất khoa học và có tính quy chuẩn cao. Vì thế mà “mù chữ” vẫn sống tốt. Thủ tục có người giúp (bạn bè, nhân viên công vụ), mua bán gần như tự động, tàu xe đi lại đơn giản… Cho nên người ta có thể sống tốt mà không cần phải đọc hay giao tiếp với người bản xứ.

Hơn nữa, người Việt có xu hướng lập làng khắp thế giới. Ở đâu cũng quây lại ở cùng nhau. Khi cần ăn nhậu ới nhau cái là có. Rất vui nhưng tạo ra một cộng đồng đóng kín không giao lưu được với người bản xứ.

 

Kết quả là đọc sách của người bản xứ là một giấc mơ rất xa xôi.

Hậu quả của việc không đọc sách của người bản xứ

 

Các cụ thường dạy “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” và “Trăm nghe không bằng một thấy”.
Nhưng nếu chỉ đi đến nước ngoài học và sống để cảm nhận, học hỏi, tiếp thu qua “đi” và “thấy” thuần túy, người ta sẽ dễ rơi vào sự thiển cận hoặc lệch lạc. Người ta sẽ chỉ nhìn thấy những gì ở bề ngoài hay những gì nhìn thấy bằng hai con mắt. Người ta cũng sẽ chỉ đi được một con đường. Họ sẽ không có mất cơ hội để vừa đi vừa nghĩ về con đường của người khác đã, đang và sẽ đi. Sẽ không biết trước mình ai đã đi và họ để lại những gì.
Tôi đã từng rất ngạc nhiên khi thấy một anh bạn vừa tốt nghiệp thạc sĩ sau 2 năm học ở Nhật nói với tôi rằng “Nước Nhật sạch sẽ thế này là do người ta trả lương cho lao công cao. Ở mình mà cứ trả tiền cao cho lao công là sạch hết” .

 

Đấy cũng là lý do giải thích tại sao số người Việt ra nước ngoài ngày càng lớn, trình độ học vấn của giới trẻ ngày càng cao nhưng người Việt vẫn ôm trong mình một nhận thức mung lung và đầy ngây thơ về thế giới quanh mình.

 

%d bloggers like this: