Trang chủ > Giáo dục lịch sử ở Việt Nam > Wikipedia tiếng Nhật viết về “Tu thân” (3)

Wikipedia tiếng Nhật viết về “Tu thân” (3)


  1. Sự ra đời của Tu thân

 

Trong học chế giáo dục đạo đức được đảm nhận bởi môn “Tu thân” và nó được duy trì cho đến năm 1945. Theo đó ở tiểu học có “Tu thân” ở THCS có “Tu thân học” tuy nhiên trên thực tế thì ở các  lớp bậc thấp của Trường tiểu học bậc thấp môn giáo khoa “Tu thân khẩu thụ” chiếm 3%. Hình thái dạy học là các bài giảng của giáo viên và sách giáo khoa phần lớn là các sách luân lý  của Âu Mĩ được dịch ra tiếng Nhật và có cả sách giống như sách pháp luật vì thế làm cho học sinh rất khó hiểu. Duy nhất có tác phẩm “Tâm thế học sinh tiểu học” do Trường sư phạm Tokyo ấn hành có những điểm khác với các cuốn sách giáo khoa trên.

Giáo dục đạo đức trong học chế (môn Tu thân) khó có thể coi là thứ có liên quan trực tiếp đến đời sống thực tế của dân chúng và không được coi trọng mấy.

 

2. Sắc lệnh giáo dục và sự phục hồi chủ nghĩa Nho giáo

 

Sự phê phán đối với học chế và sắc lệnh giáo dục

 

Học chế và môn Tu thân được khởi đầu như trên đã có vai trò khai sáng nhất định nhưng chúng cũng mang trong mình nhiều vấn đề như dưới đây:

– Gánh nặng chi phí giáo dục đối với người tiếp nhận

– Sự mất đi lực lượng lao động do chế độ cưỡng chế học tập

– Giáo dục bỏ qua đời sống thực tế.

Thêm nữa, đương thời phong trào phản loạn của sĩ tộc, phong trào tự do dân quyền làm cho tình hình chính trị căng thẳng vì thế mà xuất hiện sự phản ứng mạnh mẽ đối với chính sách Âu Mĩ hóa của chính quyền Minh Trị. Trong bối cảnh đó những nhà Nho học lo ngại mạnh mẽ việc tinh thần người Nhật sẽ mất đi do “Âu Mĩ hóa” đã đưa ra ý kiến “nên đặt gốc rễ tinh thần của giáo dục vào tư tưởng Nho giáo truyền thống”.

 

Kết quả là năm 1879, “Giáo học thánh chỉ” được ban bố. Có thể nói đây là sự lo lắng trước chính sách Tâu Âu hóa từ khi Duy tân và sự xác lập giáo dục dựa trên quan điểm đạo đức theo chủ nghĩa Nho giáo truyền thống.

Văn bản này về hình thức là thánh chỉ của Thiên hoàng nhưng người khởi thảo là Motoda Nagasane giữ chức Thị giảng và là một nhà Nho học.

Tuy nhiên do nó lấy danh của Thiên hoàng cho nên ảnh hưởng của nó rất lớn vì thế mà ngay trong cùng năm việc sử dụng các sách dịch trong môn Tu thân bị cấm. Từ thời điểm này trở đi, chính sách giáo dục Nhật Bản chuyển từ phương châm coi trọng giáo dục trí tuệ sang phương châm chú trọng giáo dục đạo đức.

 

Nội dung của thánh chỉ này phê phán vấn đề phong trào tự do dân quyền (làm rối loạn phong tục) và cho rằng giáo dục theo chủ nghĩa giáo dục trí tuệ từ sau khi Duy tân trở đi đã làm biến mất giáo dục đạo đức và chủ trương xúc tiến giáo dục lấy giáo dục đạo đức Nho giáo truyền thống làm trung tâm với các giá trị như “Nhân, nghĩa, trung hiếu”. Nói tóm lại đây là tư tưởng “Do quá sợ hãi trước các liệt cường mà đã cận đại hóa quá vội vã nên cần phải tu chính lại” và đồng thời nó cũng là thứ cưỡng chế quan điểm đạo đức nhất định.

 

Tuy nhiên sự phản đối thánh chỉ giáo học này từ phía các quan chức thuộc phái Khai minh cũng liên tiếp nổ ra. Ví dụ như Ito Hirobumi  trong tác phẩm “Bài giảng về giáo dục” (1879) đã cho rằng “Sự rối loạn phong tục không phải là do Âu Mĩ hóa mà là do sự biến đổi cơ cấu xã hội quá nhanh” và cho rằng “chính giáo dục tri thức khoa học là phương pháp làm mất đi các vấn đề như thế”. Motonoda, người đã khởi thảo “Thánh chỉ giáo dục” trước đó đã công bố “phụ lục về bài giảng giáo dục” phản đối luận điểm trên và cùng năm học chế bị đình chỉ, “sắc lệnh giáo” được công bố. Về sau để  phân biệt với sách lệnh giáo dục sửa đổi mà sắc lệnh giáo dục này được gọi là “Sắc lệnh giáo dục tự do”. Nội dung chủ yếu của nó là “dung hòa nghĩa vụ đi học”, “Lựa chọn ủy viên học vụ bằng bầu cử”-những lấy nguyên lý là chủ nghĩa tự do, phóng niệm. Tuy nhiên giáo dục đạo đức vẫn chưa được coi trọng, hệt như trước đó.

 

Nguyễn Quốc Vương lược dịch

 

(còn tiếp)

 

 

  1. Chưa có phản hồi.
  1. No trackbacks yet.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: