Trang chủ > Giáo dục lịch sử ở Nhật Bản, Giáo dục lịch sử ở Việt Nam > Wikipedia tiếng Nhật viết về “Tu thân” (5)

Wikipedia tiếng Nhật viết về “Tu thân” (5)


 

 

Tuy nhiên chuyện chấp nhận dòng chảy phục cổ Nho giáo không phải là chuyện dễ dàng. Ngay từ sớm Ito Hirobumi trong tác phẩm “Bàn về giáo dục” đã phản đối sự quay về với giáo dục theo chủ nghĩa Nho giáo. Ngoài ra, Fukuzawa Yukichi vào năm 1882 (năm Minh Trị thứ 15) cũng công bố luận văn có tên “Thế nào là đạo đức”, trong đó viết “Giáo dục đạo đức phải là thứ dựa trên sự tranh luận tự chủ của quốc dân” và phê phán “tinh thần tín ngưỡng và phục tùng, thứ trở thành nền tảng của giáo dục theo chủ nghĩa Nho giáo”.

Thêm nữa, Nishimura Shigeki trong tác phẩm “Nhật Bản đạo đức luận” (1887) cũng chỉ rõ “Nho giáo chỉ dạy toàn “những thứ không được làm” mà không giáo dục nên tính tự chủ”. Như trước đó đã đề cập, ông cũng là người viết cuốn “Tiểu học tu thân huấn” với tư cách như là sách giáo khoa môn Tu thân nhưng nó là tác phẩm có sự kết hợp khéo léo giữa quan điểm luân lý, triết học của phương Tây với phương Đông vì thế nó không phải là thứ nghiêng về một phía Nho giáo.

Cả Mori Arinori, bộ trưởng bộ giáo dục đầu tiên cũng có lập trường phê phán chủ nghĩa Nho giáo. Ông đòi hỏi “tính tự giác” ở giáo dục đạo đức và cho rằng chủ nghĩa Nho giáo vốn đặt ra yêu cầu ghi nhớ đạo đức trung hiếu có giới hạn nhất định và năm 1887 trong tác phẩm “Luân lý thư” ông đã công bố quan điểm về luân lý cho rằng đó là sự kết hợp giữa bản thân và người khác “bản thân và người khác luôn giúp đỡ lẫn nhau để sống”. Ông cũng cho rằng giáo dục đạo đức “nên được tiến hành bởi các môn như môn Thể dục để “làm cho học sinh nhớ bằng thân thể” hơn là dạy bằng lời nói thông qua môn Tu thân.

Ngoài ra còn có nhiều chủ trương, lập trường khác. Ví dụ như Sugiura Jugo trong tác phẩm “Nhật Bản giáo dục ngôn luận”  (1887) đã cho rằng phải tiến hành giáo dục đạo dức dựa trên quan điểm luân lý của truyền thống Nhật Bản và nền tảng là Nho học và Dương học. Kato Hiroyuki vào năm 1887 cũng công bố tác phẩm “Dự thảo phương pháp giáo dục đạo đức” và chủ trương “giáo dục đạo đức được đặt ra trong tôn giáo”. Theo ông, thứ quan trọng nhất trong giáo dục đạo đức là giáo dục “lòng yêu nước” và để làm được điều đó thì không chỉ là Nho giáo mà cần phải tiến hành giáo dục kết hợp cả thần đạo, phật giáo và Ki-tô giáo.

Cuộc tranh luận về giáo dục đạo đức nổ ra vào những năm 1880 này được gọi là “cuộc tranh luận về đạo đức”. Nose Sakae khi chứng kiến cuộc tranh luận đã nhận xét “Khó có thể đánh giá luận điểm nào hơn luận điểm nào và cũng không có giới hạn”. Năm 1890, ông đã tóm tắt lại cuộc tranh luận về đạo đức này trong tác phẩm “Đạo đức trấn định luận’’. Nội dung của tác phẩm khẳng định cho dù là chủ nghĩa Dương học hay chủ nghĩa Nho giáo “không cần thiết phải tiến hành giáo dục đạo đức chỉ bằng một chủ nghĩa” mà cần phải tiến hành giáo dục đạo đức với sự coi trọng “common sense”(văn hóa thường thức) mà người Nhật có từ quá khứ.

Và như thế, cuộc tranh luận về giáo dục đi vào bế tắc không có hồi kết và rơi vào ngõ cụt khi “Tiểu học giáo tắc” được sửa đổi vào năm 1887.

 

Tuy nhiên kết quả cuối cùng nó cũng không thể chống lại phương châm được đưa ra trong “Thánh chỉ giáo dục” và không thay đổi được nội dung giáo dục theo chủ nghĩa Nho giáo. Thêm nữa vào năm 1889, Mori Arinori bị ám sát và sự phê phán trong nội bộ chính phủ đối với Mori Arinori hiện rõ. Năm 1890, “Kiến nghị về giáo dục đạo đức “ được đưa ra và “Sắc chỉ giáo dục” đã được hình thành với nội dung dựa trên tư tưởng Nho giáo.

(còn tiếp)

 

Nguyễn Quốc Vương dịch

 

 

  1. Chưa có phản hồi.
  1. No trackbacks yet.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: