Archive

Archive for the ‘Học tập-nghiên cứu’ Category

Giảng dạy tích hợp, coi chừng bị lố

September 25, 2014 2 comments

Tích hợp trong dạy học là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế phát triển tất yếu của chương trình giáo dục phổ thông ở nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên, chuyện này ở Việt Nam thì còn nhiều điều phải bàn lại…


Dạy tích hợp kiểu này thì tai hại khôn lường – Ảnh chụp lại Tài liệu tập huấn tích hợp môn ngữ văn
Chương trình giáo dục trung học

Theo tôi được biết, các nhà lí thuyết đã đưa ra ba loại tích hợp cơ bản là: tích hợp đa môn, tích hợp liên môn và tích hợp xuyên môn.

Tích hợp đa môn tập trung vào các môn liên quan với nhau về nội dung và phương pháp dạy học nhưng mỗi môn lại có một chương trình riêng nhằm tạo điều kiện cho người học vận dụng tổng hợp kiến thức của các môn học có liên quan.

Tích hợp liên môn còn được hiểu như là phương án, trong đó nhiều môn học liên quan được kết lại thành một môn học mới với hệ thống những chủ đề nhất định xuyên suốt qua nhiều cấp lớp như: Lịch sử, Địa lý, Văn học, Giáo dục công dân, Hóa học, Vật lí được tích hợp thành môn “Nghiên cứu xã hội và môi trường” như ở nhiều nước trên thế giới đã áp dụng.

Còn cách tiếp cận tích hợp xuyên môn thì giáo viên tổ chức chương trình học tập xoay quanh các vấn đề mà người học quan tâm, gắn với thực tế.

Trong dự án phát triển chương trình giáo dục phổ thông ở nước ta cũng đang nghiên cứu để áp dụng lý thuyết tích hợp này. Tuy nhiên, với kinh nghiệm của một giảng viên giảng dạy bậc đại học, tôi thấy nếu không nghiên cứu kỹ lưỡng thì sự tích hợp này có thể rơi vào máy móc hoặc suy diễn, đôi khi lố bịch mà các cổ nhân là tác giả có đội mồ sống lại cũng không tránh khỏi ngạc nhiên.

Nước ngoài tích hợp trong dạy học để giảm tải một số môn lặp tri thức, không cần thiết, chứ không phải tích hợp để râu ông nọ cắm cằm bà kia. Bất kỳ sự tiếp thu nào cũng cần nghiên cứu kỹ lưỡng trên nguyên tắc toàn diện và lịch sử – cụ thể. Trong giáo dục, mọi sự cẩu thả sẽ nguy hại cả nhiều thế hệ. Biết đâu, trong những bài thi văn sắp tới sẽ lặp lại những cách hiểu như: Chí Phèo là chuyên gia kiểm định rượu, Xuân Quỳnh là em gái Xuân Diệu, Xuân Diệu lên Tây Bắc làm kinh tế… dù đó là trò hề vô ý hay cố ý của đám học trò.

Ở nước ta, phải khẳng định rằng dạy học tích hợp là một thách thức vì các môn học có tính độc lập khá cao, trong khi người dạy chưa có điều kiện để lĩnh hội hết chuẩn nội dung và mối liên hệ lôgic của các môn học nên nhiều trường hợp không tránh khỏi sự quá đà.Ví dụ, trong cuốn Tài liệu tập huấn tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, môn ngữ văn thuộc Chương trình phát triển giáo dục trung học của Bộ Giáo dục và Đào tạo (lưu hành nội bộ), một số tác giả đưa Bình Ngô đại cáo ra tích hợp với giáo dục môi trường với câu: “Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ” để nhấn mạnh giặc Minh không chỉ giết người mà còn giết cả côn trùng, tàn phá cây cỏ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của dân ta. Nếu tích hợp như vậy thì đừng ngạc nhiên khi học sinh có thể hiểu rằng: “Đánh một trận sạch không kình ngạc; Đánh hai trận tan tác chim muông” để phân tích chính quân ta cũng tiêu diệt từ cá dưới biển đến chim trên trời, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi sinh. Hiểu như thế thật là tai hại!

Và càng lố hơn khi bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu có câu: “Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy/ Mất ổ bầy chim dáo dác bay” mà tích hợp giáo dục môi trường, rằng giặc Tây không chỉ giết chóc trẻ em mà còn tàn hại cả chim chóc, thì không biết người soạn sách đã hiểu văn kiểu gì. Hai câu thơ đối nhau để so sánh tương đồng chứ có phải nói giặc thích thịt chim đâu. Văn chương cần sự tinh tế chứ sao lại máy móc giản đơn như vậy?

Hay như trường hợp của sách khoa học lớp 5, bài 5: Cần làm gì để cả mẹ và em bé đều khỏe? (tr12) của NXB Giáo dục Việt Nam khi dạy trẻ về việc Phụ nữ có thai nên làm gì, có những những lời khuyên như: Không dùng chất kích thích như thuốc lá, thuốc lào, rượu, ma túy; đi khám thai định kỳ ba tháng một lần… Kiểu tích hợp này giống như bê nguyên xi từ cuốn Cẩm nang bà bầu vào dạy trẻ lớp 5. Đã vậy thì sao không thêm rằng: Hạn chế quan hệ vợ chồng? Lúc đó, chắc có lẽ nhiều bạn đọc cũng như tôi sẽ có nhiều chuyện để nghe và nói.

Nước ngoài tích hợp trong dạy học để giảm tải một số môn lặp tri thức, không cần thiết, chứ không phải tích hợp để râu ông nọ cắm cằm bà kia. Bất kỳ sự tiếp thu nào cũng cần nghiên cứu kỹ lưỡng trên nguyên tắc toàn diện và lịch sử – cụ thể. Trong giáo dục, mọi sự cẩu thả sẽ nguy hại cả nhiều thế hệ. Biết đâu, trong những bài thi văn sắp tới sẽ lặp lại những cách hiểu như: Chí Phèo là chuyên gia kiểm định rượu, Xuân Quỳnh là em gái Xuân Diệu, Xuân Diệu lên Tây Bắc làm kinh tế… dù đó là trò hề vô ý hay cố ý của đám học trò.

Nam Phong (*)

(*) Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, giảng viên trường Đại học Quy Nhơn

Nguồn: Báo Thanh Niên

Advertisements

Lại bắt được trộm

February 19, 2013 1 comment

Vừa phát hiện ra trang web này đạo văn của tôi  vô thiên lủng và hình như tôi  có lần nhắc họ sửa rồi đâu hoàn đấy. Toàn lấy bài trên blog của của tôi (thonsau.wordpress.com) rồi về vứt tên người dịch đi , cắn xét lung tung, đưa chữ “sưu tầm” vào hoặc thay bằng tên của họ.

Có vẻ như đây là một công ty tư vấn du học. Bạn nào làm nghề luật tư vấn tôi  kiện công ty này  kiếm tiền tiêu nào.

http://duhoc.viet-sse.vn/2012/02/o-nhat-ban-phu-nu-hanh-phuc-hon-dan-ong

Bài này là trên blog của tôi
https://thonsau.wordpress.com/2011/06/23/ở-nhật-bản-phụ-nữ-hạnh-phuc-hơn-dan-ong/

Vào đọc web này thấy hầu như bài nào của tôi liên quan đến Nhật là họ thuổng luôn không thương tiếc. Potay.com. Ít ra cũng phải để tên người dịch hay dẫn link đến blog của tôi  mới hợp đạo lý chứ nhỉ các bác ở đây?

Quê nghèo hiếu học

May 11, 2011 Leave a comment
Xã Liên Chung (huyện Tân Yên) nằm ven dòng sông Thương, trải dài chừng 4 km. Nói tới Liên Chung hầu hết mọi người đều mường tượng đây là vùng quê nghèo, nghèo đến độ có tích. Kể cũng phải, trong 24 xã, thị trấn của Tân Yên, Liên Chung thuộc vùng trũng. Đất canh tác đa phần chân chiêm, cấy sớm gặt vội nên chẳng mấy khi thấy người dân ở đây thong thả. Khó khăn là vậy, nhưng nói tới sự học người dân Liên Chung rất tự hào.

Dấu xưa

Dưới các triều đại phong kiến, huyện Yên Thế (gồm cả Tân Yên và Yên Thế ngày nay) chỉ có 4 người đỗ đại khoa, đó là Nguyễn Đình Tấn làng Giã (Cao Thượng) đỗ Đệ nhị giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Mậu Tuất  niên hiệu Đại Chính thứ 9 (1538) đời Mạc Đăng Doanh. Dương Thân Huy quê Lan Giới đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Canh Tuất niên hiệu Cảnh Lịch thứ 3 (1550) đời vua Mạc Phúc Nguyên. Phùng Trạm người Dương Sơn nay là xã Liên Sơn (Tân Yên), đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Giáp Tuất  niên hiệu Sùng Khanh thứ 9 (1574) triều vua Mạc Hậu Hợp và tại thôn Liên Bộ, xã Liên Chung có Nguyễn Vĩnh Trinh 35 tuổi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Đinh Mùi, niên hiệu Vĩnh Định (1547) đời vua Mạc Phúc Nguyên. Trong 4 vị tiến sĩ này thì danh tính, sự trạng và dấu tích của tiến sĩ Nguyễn Vĩnh Trinh còn để lại với quê hương nhiều hơn cả. Thăm ngôi đình Liên Bộ, ông Ngô Văn Cường, 85 tuổi cho biết: Đình làng xưa có 3 gian và 1 hậu cung, toà đại đình to lắm, kế đó là chợ Mứa có những cây cột đá cỡ một người ôm. Thời gian, chiến tranh làm mai một, duy ngôi đình thì đận khó khăn đã bán về Việt Yên tính ra cũng đã hơn một trăm năm. Lần giở những tài liệu về Nguyễn Vĩnh Trinh, ông Cường cho biết cụ Nguyễn Vĩnh Trinh vốn là người làng, cha mẹ làm nông. Sinh thời rất ham học và đã đỗ đại khoa. Làm quan thanh liêm, có nhiều công tích, từng phụng mệnh đi sứ Trung Quốc. Sau này trí sĩ về quê giúp dân làng xây dựng đình chùa, ruộng vườn, mở mang sự học hành. Đình Liên Bộ thờ thành hoàng Cao Sơn, Quý Minh, Lâm Giang đô thống và từ công trạng của Nguyễn Vĩnh Trinh với dân làng nên được thờ phối hưởng.

Chuyện nay

Tự hào với truyền thống quê hương, và dẫu còn nghèo nhưng người dân Liên Chung đều có chí trong việc học hành. Chị Trịnh Thị Oanh – Trưởng thôn Liên Bộ cho biết: “Trẻ con ở đây buổi đi học, buổi phụ giúp cha mẹ trong việc đồng áng, chăn dắt trâu bò nhưng rất nhiều cháu học giỏi. Trong làng ngoài xã nhiều hộ dẫu còn rất khó khăn nhưng không hề tiếc công sức đầu tư cho con em học tập. Thôn Liên Bộ có hơn 70 cháu đã và đang theo học các trường đại học và cao đẳng. Ngay năm vừa rồi có thêm gần chục cháu đỗ vào các trường đại học. Nói về sự học của Liên Chung, đồng chí Bí thư Đảng uỷ- Chủ tịch Hội đồng khuyến học Nguyễn Văn Bí tâm sự: “Điều kiện kinh tế của Liên Chung còn nhiều khó khăn, đời sống của người dân chưa cao, nhưng nói tới chuyện học hành và khuyến học, cán bộ và người dân đều rất ủng hộ”. Địa phương cũng rất cố gắng quan tâm đầu tư trường lớp. Trường THCS đã được xây dựng, trường mầm non vừa được đầu tư  gần 2 tỷ xây mới, thời gian tới sẽ nâng cấp cơ sở vật chất trường tiểu học. Trong xã đã có 15/20 dòng họ xây dựng quỹ khuyến học khuyến tài trao thưởng hàng năm. Riêng về số lượng đỗ đại học cao đẳng, mỗi năm không dưới 30 cháu, đơn cử như năm 2007 là 31, năm 2008 là 75 cháu, năm 2009 có 40 cháu. Theo thống kê chưa đầy đủ, tại thời điểm này Liên Chung đã có 1 phó giáo sư tiến sĩ, 2 thạc sĩ và rất nhiều người đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trong số này có nhiều người về phục vụ quê hương.

Châu Giang-Báo Bắc Giang

P.s: Nếu thừa nhận là hiếu học và có nhiều người học giỏi thì việc tiếp theo là suy ngẫm xem “tại sao hiếu học, học giỏi mà Liên Chung vẫn nghèo, vẫn chậm tiến so với các địa phương khác?”

%d bloggers like this: