Archive

Archive for the ‘Thơ dịch’ Category

Mây và sóng trong “Bách nhân nhất thủ”

March 9, 2016 Leave a comment

Fujiwara no Tadamichi (1097-1164) là một vị quan to nhưng cũng là thi nhân vô cũng lãng mạn. Bài thơ dưới đây của ông về sau được đưa vào “Bách nhân nhất thủ”.

Không rõ tôi nhớ có nhầm không nhưng hình như trong văn học Việt Nam thời trung đại rất ít các tác phẩm viết về biển khơi. Văn học biển ở Việt Nam hình như…không có thì phải. Đấy là một nỗi buồn và cũng là một sự tiếc nuối.

Nguyên tác
わたの原 漕ぎ出でて見れば ひさかたの 雲居にまがふ 沖つ白波
Dịch sang tiếng Nhật hiện đại
大海原に船を漕ぎ出してみると、遠くの方では、雲と見わけがつかないような白波が立っているのが見える。(まことにおもしろい眺めではないか)

Dịch thơ

 


Chèo thuyền ra đến biển khơi
Chỉ mây lẫn sóng trắng trời phía xa

Nguyễn Quốc Vương's photo.
Advertisements

Nỗi buồn mùa thu

March 8, 2016 Leave a comment

 

Hình như thi sĩ nào cũng cảm thấy buồn trước phong cảnh mùa thu dù là ở Việt Nam hay Nhật.
Đây là nỗi buồn của nhà sư-thi sĩ Ryozen (sống vào thời Heian, không rõ năm sinh năm mất)
Nguyên tác:

さびしさに 宿を立ち出でて ながむれば いづくも同じ 秋の夕暮

Dịch sang tiếng Nhật hiện đại

寂しくて家を出てあたりを眺めてはみたが、この秋の夕暮れの寂しさはどこも同じであるものだ。

Dịch thơ

Cô đơn ra ngắm quanh nhà
Chiều thu cũng thế gần xa đều buồn

Nguyễn Quốc Vương's photo.

Nếu biết chàng không tới

March 7, 2016 Leave a comment

Tưởng chỉ có các nàng mới hay bày trò mè nheo, ngúng nguẩy hóa ra các chàng một nghìn năm trước cũng thế.
Chàng trai Nhật trong bài thơ này là một ví dụ. Toi mất một đêm ngủ ngon của nữ thi sĩ Akazome Emon (956-1041).

Nguyên tác:
やすらはで 寝なましものを 小夜更けて かたぶくまでの 月を見しかな
Dịch sang tiếng Nhật hiện đại:

(あなたが来ないと知っていたら) さっさと寝てしまえばよかったものを、(あなたの約束を信じて待っていたら) とうとう明け方の月が西に傾くまで眺めてしまいました。

Dịch thơ:
Nếu biết chàng không tới
Em đã ngủ cho rồi
Tin chàng nên thức trắng
Ngắm trăng bình minh trôi

Nguyễn Quốc Vương's photo.

Phụ nữ và tình yêu hơn 1000 năm trước

March 6, 2016 Leave a comment

Trong văn chương, người ta hay tranh luận về tính “hiện đại” rồi “hậu hiện đại”.
Thực ra với người làm thơ, những thứ đó là những thứ mơ hồ.

Đọc những câu thơ của nữ thi sĩ Gindosanshino Haha (còn được gọi là Takashina-no-Kishi, không rõ năm sinh mất năm 996) dưới đây, người ta không khỏi kinh ngạc vì sự “hiện đại” của nó.

Thiên hạ thường mỉa mai những kẻ “điên tình” có lẽ vì họ chưa từng trải qua một mối tình thật sự.

Nguyên tác.

忘れじの 行末までは かたければ 今日を限りの 命ともがな

Dịch sang tiếng Nhật hiện đại:

いつまでも忘れまいとすることは、遠い将来まではとても難しいものですから、(あなたの心変わりを見るよりも早く) いっそのこと、今日を最後に私の命が終わって欲しいものです。

Xin được dịch thơ:

Có thể rồi anh sẽ quên em
Chuyện tình cảm làm sao em biết được
Thà đành thế hôm nay em chết trước
Để suốt đời mãi mãi được anh yêu.

p.s: Những câu thơ của này làm tôi liên tưởng đến một nữ thi sĩ khác sống vào thời hiện đại ở nước Nhật là Yoshino Akiko, người đã viết những câu thơ vô cùng táo bạo để tỏ tình với người mình yêu vào ngày 14-2.

“Yosano Akiko ( 1878- 1942) đã táo bạo bày tỏ tình cảm của mình với người đàn ông mà nữ thi sĩ yêu mến qua bài thơ dưới đây. Akiko cũng sống đúng như những gì bà viết, yêu thầy dạy thơ, đánh đổ tình địch là người bạn thân-một nữ thi sĩ khác, tán đổ thầy khiến thầy bỏ vợ kết hôn với mình và hai người có tới 11 người con sống một cuộc đời đầy hạnh phúc.

“Anh có thấy máu trong huyết quản gọi anh giục giã: cuộc sống sẽ ra sao nếu không ôm tấm thân nóng bỏng và dịu dàng của em?

Mùa xuân thật ngắn và cuộc sống sẽ héo tàn khi ngực không có tay người sưởi ấm.

Tôi để người tình chạm vào bộ ngực đầy sức thanh xuân .”

Phụ nữ thật là….choáng phải không các chàng?

Về nữ sĩ Yosano Akiko các chàng có thể đọc bài tôi dịch ở đây

“Siêu thời gian” trong tình yêu hơn nghìn năm trước

March 6, 2016 Leave a comment

Những người không yêu hay chưa từng yêu sẽ không bao giờ hiểu được trạng thái “siêu thời gian” của các cặp tình nhân.
Thi sĩ Fujiwara Michinobu (896-994) của nước Nhật đã ghi lại trạng thái đó trong một bài thơ ngắn về sau được đưa vào bộ “Bách nhân nhất thủ”.

Nguyên tác.

明けぬれば 暮るるものとは 知りながら なほ恨めしき 朝ぼらけかな

Dịch sang tiếng Nhật hiện đại

夜が明ければ、やがてはまた日が暮れてあなたに会えるものだと分かってはいても、やはりあなたと別れる夜明けは、恨めしく思われるものです。

Dịch thơ

Đêm tan rồi cũng đến chiều
Biết rằng sẽ gặp em yêu thế mà.
Trong lòng thầm tiếc sớm qua
Vừa cùng em đã lại xa mất rồi

 

Nguyễn Quốc Vương's photo.

Tình yêu và sự tham lam trong “Bách nhân nhất thủ”

February 28, 2016 Leave a comment

Tham lam trong tình yêu có lẽ là thói xấu chung của…nhân loại. Anh chàng thi sĩ người Nhật có tên Fujiwarano Yoshitaka sống cách nay cả nghìn năm là một ví dụ.

Nguyên tác:

君がため 惜しからざりし 命さへ 長くもがなと 思ひけるかな

Bản dịch tiếng Nhật hiện đại:
あなたに会うためなら惜しいとは思わなかった私の命ですが、こうしてあなたと会うことができた今は、いつまでも生きていたいと思っています。

Xin được dịch thơ:

Gặp em dẫu chết tiếc chi
Gặp rồi lại muốn ước gì trường sinh

Nguyễn Quốc Vương's photo.

Trăng thu

February 26, 2016 Leave a comment

Có bạn nhắc sao không dịch tiếp Bách nhân nhất thủ nên lại dịch tiếp.
Bài này của tác giả 大江千里

Nguyên tác:
月見れば ちぢに物こそ 悲しけれ わが身ひとつの 秋にはあらねど

Dịch:

Trăng xanh càng ngắm càng sầu
Thu đến có phải bạn bầu mình ta?

Nguyễn Quốc Vương dịch 

 
Nguyễn Quốc Vương's photo.
%d bloggers like this: