Archive

Posts Tagged ‘nghiên cứu giáo tài’

Muốn có “cải cách giáo dục từ dưới lên”, cần phải có các “thực tiễn giáo dục”

January 21, 2015 Leave a comment

Cũng giống như các cuộc cách mạng nhằm cải tạo xã hội, cải cách giáo dục khi nhìn nhận dưới góc độ lịch sử có thể được chia làm hai loại: “Cải cách giáo dục từ trên xuống” và “Cải cách giáo dục từ dưới lên”. “Cải cách giáo dục từ trên xuống” được hiểu là cuộc cải cách xuất phát từ phía nhà nước- các cơ quan quản lý giáo dục đứng đầu là Bộ giáo dục và đào tạo. Cuộc cải cách này được tiến hành thông qua các chính sách và chỉ đạo có tính chất hành chính, bắt buộc. Trái lại, “cải cách giáo dục từ dưới lên” đúng như tên gọi của nó được tiến hành bởi các giáo viên ở các trường học. Cuộc cải cách giáo dục phong phú và linh hoạt này được tiến hành chủ yếu bằng các “thực tiễn giáo dục”.

Một "thực tiễn giáo dục" được tổng hợp lại của cô Kawasaki Kayoko

Một “thực tiễn giáo dục” được tổng hợp lại của cô Kawasaki Kayoko

“Thực tiễn giáo dục” là gì?

Có thể hiểu một cách đơn giản rằng “thực tiễn giáo dục” là tất cả những gì người giáo viên thiết kế, tiến hành và thu được ở hiện trường giáo dục. Các “thực tiễn giáo dục” này là kết quả nghiên cứu chuyên môn tâm huyết, tự chủ và sáng tạo của các giáo viên trên cơ sở nghiên cứu mục tiêu giáo dục, chương trình khung, SGK, tình hình thực tế của nhà trường, học sinh. “Thực tiễn giáo dục” có thể không hoàn toàn trùng khớp hay chỉ là sự minh họa, diễn giải những gì được trình bày trong SGK. Nói một cách ngắn gọn nó là sản phẩm của sự sáng tạo mang đậm dấu ấn của người giáo viên, của ngôi trường họ đang dạy học. Chính vì vậy “thực tiễn giáo dục” thường được gọi bằng cái tên gắn liền với ngôi trường hoặc người giáo viên sáng tạo ra nó. “Thực tiễn giáo dục”  nói tới ở đây có thể là những gì người giáo viên tiến hành trong một khoảng thời gian ngắn như một vài tiết học khi thực hiện một chủ đề học tập, trong một học kỳ, một năm học hoặc cũng có thể là cả quãng đời dạy học.

IMG_1336

Vai trò của “thực tiễn giáo dục”

Có thể coi “thực tiễn giáo dục” là một con đường đi giữa những chỉ đạo về nội dung và phương pháp giáo dục của cơ quan hành chính giáo dục và tình hình thực tế trường học nhằm đi đến cái đích là “mục tiêu giáo dục”. Đây là nơi thể hiện tài năng nghề nghiệp của người giáo viên. Khi thiết kế và thực thi “thực tiễn giáo dục”, người giáo viên  phải xử lý một cách khéo léo nhất  mối quan hệ giữa chương trình, SGK, mục tiêu giáo dục, yêu cầu thực tế của xã hội, nguyện vọng của phụ huynh, nhu cầu truy tìm chân lý nội tại của học sinh và tình hình thực tế của nhà trường, địa phương.

Bằng việc thiết kế và thực hiện các “thực tiễn giáo dục” có tính độc lập tương đối và mang tính sáng tạo cao, những người giáo viên sẽ tạo ra sự thay đổi thích cực ở ngay hiện trường giáo dục. Hàng ngàn, hàng vạn “thực tiễn giáo dục” như vậy khi hợp lại với hiệu quả cộng hưởng sẽ làm nên cuộc “cải cách giáo dục từ dưới lên”. Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng, các cuộc “cải cách giáo dục từ trên xuống” cho dù ban đầu có quy mô đến bao nhiêu đi nữa thì về sau nó cũng dần dần nguội lạnh. Vì vậy, các cuộc “cải cách giáo dục từ dưới lên” với vô vàn các “thực tiễn giáo dục” vừa có tác dụng thúc đẩy, duy trì vừa có tác dụng điều chỉnh cuộc “cải cách giáo dục từ trên xuống”. Nói cách khác, trong cuộc cải cách giáo dục, người giáo viên sẽ không phải chỉ đóng vai trò gống như một người thợ, một người thừa hành thuần túy mà họ, bằng lao động nghề nghiệp giàu tính chủ động, sáng tạo, thấm đẫm tinh thần tự do sẽ dẫn dắt giáo dục đi đúng hướng và thực hiện mục tiêu giáo dục.

Ở phạm vi hẹp hơn, các “thực tiễn giáo dục” còn tạo cơ hội cho các giáo viên trong trường học và các đồng nghiệp xa gần có dịp trao đổi chuyên môn thực sự. “Thực tiễn giáo dục” được ghi chép, tổng kết lại cũng sẽ là những tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu.

IMG_1337

Các cảm tưởng, ý kiến học sinh trong “thực tiễn giáo dục”

“Thực tiễn giáo dục” được ghi lại như thế nào?

Tiến hành các “thực tiễn giáo dục” là công việc thường xuyên của giáo viên. Đó là sự tìm tòi và sáng tạo không ngừng. Tuy nhiên, công việc của giáo viên không chỉ dừng lại ở việc thiết kế và tiến hành các “thực tiễn giáo dục”. Giáo viên cần phải ghi lại, tổng kết các “thực tiễn giáo dục” của bản thân và công bố chúng.

Thông thường, một “thực tiễn giáo dục” ở quy mô nhỏ (thường là một chủ đề học tập với dung lượng 3-7 tiết học) được ghi lại với cấu trúc sau:

+ Tên “thực tiễn giáo dục”: Có thể trùng với tên của chủ đề học tập hoặc tên riêng thể hiện mục tiêu, phương châm giáo dục của giáo viên.

+ Thời gian-địa điểm: Ghi rõ ràng, chính xác thời gian bắt đầu, kết thúc, địa điểm tiến hành thực tiễn (trường, địa phương, lớp)

+ Đối tượng: Học sinh lớp mấy, số lượng, đặc điểm học sinh.

+ “Giáo tài”: Tài liệu dùng để giảng dạy và “chuyển hóa” nội dung giáo dục thành nội dung học tập của học sinh.

+ Mục tiêu của “thực tiễn” (chủ đề học tập): Về tri thức (hiểu biết), kĩ năng, mối quan tâm, hứng thú, thái độ….

+ Kế hoạch chỉ đạo (giáo án): Bao gồm các chỉ đạo cụ thể của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh.

+ Quá trình thực hiện: Ghi lại khách quan, trung thực và đầy đủ tối đa về diễn tiến của thực tiễn trong thực tế, chú trọng các phát ngôn và hành động của giáo viên và học sinh.

+ Hồ sơ giờ học:  Tập hợp các cảm tưởng, bài viết, bài kiểm tra, ghi chép của học sinh, sản phẩm của học sinh tạo ra trong thực tiễn…

+ Tổng kết thực tiễn:  giáo viên tự đánh giá về thực tiễn trong tham chiếu với mục tiêu đặt ra và những điểm  cần lưu ý rút ra cho bản thân.

+ Phụ lục:  Tài liệu sử dụng hoặc liên quan đến thực tiễn

Các thực tiễn giáo dục khi đã được “văn bản hóa” như trên có thể được trao đổi thông qua các buổi thuyết trình, thảo luận chuyên môn hoặc công bố trên các tập san, tạp chí. Gần đây với sự trợ giúp của các phương tiện kỹ thuật số giáo viên có thể ghi lại “thực tiễn giáo dục” bằng hình ảnh. Các thực tiễn này cũng sẽ là dữ liệu quý cho các sinh viên, nhà nghiên cứu tiến hành khảo sát, nghiên cứu.

Cơ hội “tiến hành các thực tiễn giáo dục ở Việt Nam

Thành thật mà nói, ở Việt Nam do nhiều yếu tố trong đó có sự tồn tại quá lâu của cơ chế “SGK quốc định” (một chương trình-một sách giáo khoa), các “thực tiễn giáo dục” với ý nghĩa như vừa phân tích ở trên gần như không tồn tại. Sự giống nhau từ nội dung, phương pháp đến tài liệu giảng dạy, ngày giờ tiến hành của các bài học trên cả nước là biểu hiện cụ thể cho hiện thực đó. Nhận thức của giáo viên về “thực tiễn giáo dục” và vai trò chủ động, sáng tạo khi tiến hành các “thực tiễn giáo dục” cũng là một vấn đề đang đặt ra.

Tuy nhiên, bằng việc chấp nhận cơ chế “một chương trình-nhiều sách giáo khoa” trong cuộc cải cách giáo dục đang tiến hành, Bộ giáo dục và đào tạo đã tạo điều kiện thuận lợi cho các giáo viên tiến hành các “thực tiễn giáo dục”. Đây là “cơ hội vàng” cho các giáo viên ở hiện trường giáo dục thực thi và tổng kết các thực tiễn. Các “thực tiễn giáo dục” sẽ trở thành chủ đề của các buổi sinh hoạt chuyên môn hoặc được công bố trên các tạp chí có liên quan. Các “blog” cá nhân của giáo viên hay trang “web” của các trường phổ thông cũng có thể là nơi công bố các “thực tiễn giáo dục”. Sự phong phú của các “thực tiễn giáo dục” sẽ tạo ra sinh khí cho các trường học và đem đến niềm vui cho cả giáo viên và học sinh. Bằng việc tiến hành hàng ngàn, hàng vạn các “thực tiễn giáo dục” trên cả nước không  ngừng  nghỉ, “cải cách giáo dục từ dưới lên” nhất định sẽ thành công góp phần tạo ra những người công dân mơ ước có tư duy độc lập và tinh thần tự do.

Nhật Bản, 31/12/2014

Nguyễn Quốc Vương

Advertisements

Poster-session

May 26, 2014 Leave a comment

Poster-session là gì?

Poster-session là việc một số người phát biểu (cá nhân hay nhóm) tóm tắt nội dung cần phát biểu lên tờ giấy rồi phát biểu đồng thời nó cũng là  hình thức phát biểu có thể hỏi đáp một cách tương đối tự do giữa người trình bày và người nghe.

Thuật ngữ Poster-session được sử dụng rộng rãi ở hiện trường giáo dục trong những năm gần đây tuy nhiên trước đó nó đã được sử dụng rộng rãi với tư cách như là phương pháp phát biểu nghiên cứu, điều tra ở các lễ hội trường hay ngày hội văn hóa. Ngày nay trong trường hợp Poster-session được sử dụng trong giáo dục môn Xã hội thì nó có ý nghĩa như là một phương pháp học tập và giảng dạy và không phải chỉ là thứ thể hiện hình thức phát biểu hay hoạt động phát biểu đơn thuần. Tóm lại, trong poster-session bên cạnh hoạt động phát biểu, nó còn bao gồm các hoạt động học tập trước và sau phát biểu như thiết lập chủ đề, chế tạo poster dựa trên điều tra, nghiên cứu và hoạt động đánh giá hoạt động học tập. Do đó, các giáo viên cần phải có sự chỉ đạo, trợ giúp đối với một loạt hoạt động học tập này.

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ « Từ điển giáo dục môn Xã hội » (Gyosei, 2000)

Sử dụng bảo tàng (1)

May 20, 2014 Leave a comment

 

Sử dụng bảo tàng trong bản Hướng dẫn học tập

Trong Hướng dẫn học tập ở trường tiểu học, trung học cơ sở, việc ghi chép về sử dụng bảo tàng trở nên rõ ràng bắt đầu từ bản năm 1989 trở đi. Ở môn Xã hội tiểu học, bản Hướng dẫn học tập viết : “Khi chế tác kế hoạch chỉ đạo, cần chú ý sử dụng các bảo tàng và phòng tư liệu ở địa phương đồn thời tiến hành quan sát, điều tra khu vực gần gũi, các di tích và di sản văn hóa, trên cơ sở đó tiến hành các hoạt động biểu hiện”. Trong lĩnh vực lịch sử thuộc môn Xã hội ở trường THCS, bản Hướng dẫn học tập cũng chỉ ra việc sử dụng bảo tàng, phòng tư liệu ở địa phương khi tiến hành các nội dung liên quan tới văn hóa đời sống. Ở trường THPT, trong cuốn “Giải thích Hướng dẫn học tập” xuất bản năm 1978, nội dung “lịch sử và văn hóa xã hội địa phương” trong “Lịch sử Nhật Bản” đã được thay thế bằng sử dụng bảo tàng, phòng tư liệu địa phương và bản năm 1989 cũng đề cập đến nó. Tất cả những dẫn chứng nói trên đều được dẫn ra khi tiến hành các nội dung  liên quan đến lịch sử.

Trong bản Hướng dẫn học tập sửa đổi năm 1998 (bản dành cho THPT được sửa năm 1999), ghi chép về sử dụng bảo tàng từ cấp tiểu học, THCS đến THPT đã được bổ sung đầy đủ. Thêm nữa ở tiểu học, không chỉ giới hạn trong  lịch sử mà ở các nội dung học tập khác, việc sử dụng bảo tàng cũng được chú ý. Xu hướng này có thể nói là biểu hiện rõ ràng của tính chất giáo dục môn Xã hội với tư cách như là một bộ phận của học tập suốt đời.

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)

 

Học sinh Việt Nam vạch kế sách cho Nhật Bản giữa thế kỉ XIX (126)

October 17, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút
Môn: Lịch sử

Đề bài: Vào giữa thế kỉ XIX, trước áp lực ngày một gia tăng của các nước đế quốc phương Tây, Nhật Bản đứng trước hai lựa chọn:
1. Cải cách, mở cửa để xây dựng đất nước theo mô hình các nước phương Tây để bảo vệ độc lập dân tộc.
2. Duy trì chính sách hiện thời, cự tuyệt giao lưu với phương Tây để bảo vệ độc lập dân tộc.

Trong bối cảnh đó, nhiều kế sách đã được đưa ra.
Em hãy đóng vai là một người Nhật đương thời có chí lớn để đưa ra kế sách cho Nhật Bản.

Bài làm

Tôi, trước hết, là một người Nhật Bản. Bây giờ, khi Nhật Bản đang ở trong tình trạng “nằm trong tầm ngắm”, tôi dù sao cũng là hoàng tộc, họ hàng xa xôi của Thiên hoàng, tôi không thể đứng nhìn được. Dù là con gái nhưng tôi vẫn là một người dân Nhật Bản, mang trong mình dòng máu Nhật, tôi cũng yêu tự do như bao người khác, yêu tổ quốc, dân tộc này.

Chúng ta dường như đang nằm trong tầm ngắm của đế quốc Mĩ. Bởi vì trước đó, chúng ta không được mở mang tri thức về các nước phương Tây, chúng ta sợ hãi trước những tàu chiến và pháo của địch. Bởi vì chúng ta tự phong tỏa quốc gia, không cho tiếp xúc với thế giới để bây giờ chúng ta hoảng sợ với những thứ vũ khí như vậy. Lần sau, có thể các nước đế quốc sẽ dùng đến vũ lực để ép chúng ta mở cửa biên giới, và khi như vậy, chúng ta đã vào tầm ngắm trước nòng súng của chúng.

Hiện tại chúng ta đang đứng trước hai ngã rẽ. Một là tiếp tục đóng cửa biên giới, duy trì chế độ phong kiến. Hai là tiếp nhận những thứ mới của phương Tây, canh tân đất nước. nếu chúng ta tiếp tục duy trì  việc phong tỏa đất nước, sẽ có ngày, các nước đế quốc sẽ chĩa thẳng nòng súng vào chúng ta, không e dè mà khai hỏa, vì chúng ta chưa có súng đạn như họ, Nhật Bản sẽ trở thành thuộc địa cho các nước đế quốc xâu xé và chèn ép.

Theo tôi, thời kì Tỏa quốc kéo dài 200 năm của chúng ta đã đến lúc phải kết thúc. Chúng ta cần mở cửa để buôn bán với phương Tây, phát triển kinh tế Nhật. Nhưng chúng ta cần phải tăng cường cảnh giác vì chúng là các nước đế quốc. Chúng sẽ trở mặt đâm lén ta sau lưng  lúc nào không biết. Chúng ta cần học tiếng nước ngoài để giao tiếp, hòa nhập với thế giới. Chúng ta phải học cách họ buôn bán, làm giàu cho chúng ta. Chúng ta cần cho trẻ em và tất cả mọi người cùng đi học để biết tiếng Nhật, nói tiếng Nhật và thật sự vì Nhật mà chiến đấu. Chúng ta phải chấm dứt nạn phân biệt giai cấp trong nước, vì ai cũng có tài năng, đều có thể cống hiến cho dân tộc. Chúng ta phải họ ở họ những tàu chiến, súng đạn. Chúng ta cần cải cách chính trị và kinh tế. Để bảo vệ tự do cho dân tộc, chúng ta phải học hỏi họ để chống lại họ.

Chúng ta cần phải chứng minh cho các nước đế quốc biết rằng chúng ta đủ mạnh để họ phải dè chừng, để họ phải tôn trọng, để họ phải biết rằng dù Nhật đến với thế giới muộn màng nhưng cũng không phải là một dân tộc yếu đuối.

Và một điều cuối cùng nữa, người Nhật không nên bị phân biệt bởi giới tính. Dù nam hay nữ đều là những nhân tài. Và tôi, người con gái bí ẩn có thể làm mọi người tôn trọng phụ nữ không?

Tôi mong nước Nhật từ bây giờ đến mãi về sau sẽ là một cường quốc.

(NNTT-nữ, học sinh lớp 8-2013)

Phan Bội Châu và phong trào Đông Du (31)

July 14, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Đầu thế kỉ XX, trong bối cảnh triều đình Huế đã kí hiệp ước đầu hàng và phong trào Cần Vương bị đàn áp đẫm máu, nhà yêu nước Phan Bội Châu cùng những người đồng chí hướng đã lập ra Hội Duy tân (1904) và khởi xướng phong trào Đông Du. Hưởng ứng phong trào, hàng trăm thanh niên đương thời đã tình nguyện lên đường sang Nhật du học. Em hãy đóng vai là một trong những người thanh niên ấy để gửi thư cho nhà yêu nước Phan Bội Châu bày tỏ rõ lý do hưởng ứng cùng những dự định của bản thân khi học tập ở Nhật và sau khi tốt nghiệp về nước.

Bài Làm

 

Huế thân thương

Ngày X tháng Y năm 1904

Kính gửi Phan Bội Châu tiêu sinh!

Cháu tên Mã Tiêu, hiện nay cháu 16 tuổi. Cha cháu hiện làm việc giữ ngựa trong triều còn mẹ cháu hàng sáng đều đi bán chiếu. Tuy gia đình cháu không có nhiều tiền, bố mẹ cháu phải bỏ học từ nhỏ nhưng họ luôn đóng tiền cho cháu đi học đầy đủ. Cháu đã theo học ông Tư, hiện là ông đồ gần nhà được 2 năm nên cháu cũng đã khá thành thạo được Hán học.

Khoảng vào cuối thế kỉ XIX, cha cháu do một lần nghe lén được thông tin trong triều nên tối đó, ông đã nói cho ông Tư nghe khi hai người đang thưởng rượu. Cháu ngồi học gần đó nên đã nghe được hầu hết toàn bộ câu chuyện. Triều đình Huế đã bắt tay kí hiệp ước đầu hàng với Pháp và phong trào Cần Vương sau dó đã bị dập tắt đẫm máu. Rất nhiều người đã phải đổ máu trong cuộc chiến này. Vua Hàm Nghi đã bị bắt và bị bọn chúng đưa đi đày. Thực dân Pháp nhân lúc đất nước ta loạn lạc mà thường đi cướp bóc và cho lính đi đàn áp những cuộc khởi nghĩa mà nhân ta nổi dậy. Tuy cháu chưa làm được gì cho đất nước nhưng khi chính mắt cháu nhìn thấy cảnh người dân bị giết dã man thì cháu không thể nhịn được nỗi căm tức và lòng oán hận đối với bọn thực dân Pháp. Cháu luôn ấp ủ một hi vọng nhỏ nhoi rằng một ngày nào đó sẽ có người đứng ra làm thủ lĩnh, đấu tranh cho đất nước.

Thế rồi chính cụ đã là người viết ra “Khuyến quốc dân tư trợ du học văn” . Cháu đã nghe được và mong muốn được đi Nhật để có thể học thêm những kiến thức, những bài học để cứu nước. Bây giờ, khi đang đi trên xe lửa cháu cảm thấy tự hào và tràn đầy ý chí hơn bao giờ hết. Cháu cảm thấy rằng đây mới là số phận của cháu và cháu sẽ không hối hận khi sang Nhật du học.

Cuộc sống mới sẽ đón chào cháu vào mấy tiếng nữa. Xin tiên sinh hãy thanh thản mà nghĩ tiếp những kế để đánh đuổi quân thù ra khỏi đất nước.
Mã Tiêu

(ĐVHA, nữ, học sinh lớp 8)

Phan Bội Châu và phong trào Đông Du (30)

July 14, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Đầu thế kỉ XX, trong bối cảnh triều đình Huế đã kí hiệp ước đầu hàng và phong trào Cần Vương bị đàn áp đẫm máu, nhà yêu nước Phan Bội Châu cùng những người đồng chí hướng đã lập ra Hội Duy tân (1904) và khởi xướng phong trào Đông Du. Hưởng ứng phong trào, hàng trăm thanh niên đương thời đã tình nguyện lên đường sang Nhật du học. Em hãy đóng vai là một trong những người thanh niên ấy để gửi thư cho nhà yêu nước Phan Bội Châu bày tỏ rõ lý do hưởng ứng cùng những dự định của bản thân khi học tập ở Nhật và sau khi tốt nghiệp về nước.

Bài Làm

 

Hưng Yên, ngày 19 tháng 6 năm 1906

Gửi bác Phan Bội Châu!

Cháu là một người rất muốn đất nước ta giành lại độc lập. Mới đây, cháu đã được đọc lời kêu gọi thanh niên đi du học của bác. Với tư cách là một người con yêu nước và ham học hỏi, cháu cũng muốn tham gia vào phong trào Đông Du này.

Cháu được biết, người Nhật chỉ hứa đào tạo cán bộ để thực hiện cuộc bạo động vũ trang sau này. Vì vậy, chỉ có cách đi học thì người Nhật mới giúp ta. Đồng thời, đi học bên Nhật cháu cũng được học hỏi và tìm hiểu nhiều hơn về nền văn hóa cũng như sự phát triển của nước bạn. Hơn thế, Nhật lại là đất nước có cùng màu da, cùng văn hóa Hán học với nước ta nên cháu cũng dễ dàng thích nghi với cuộc sống của nước ấy hơn. Không chỉ thế, Nhật còn là một nước đi theo con đường tư bản ở châu Âu nên cháu nghĩ có thể học tập nước ấy được ít nhiều. Cháu nghĩ Pháp cũng là một nước châu Âu nên nếu ta hiểu được một chút văn hóa của châu Âu thì có lẽ sẽ có cách giúp đất nước thoát khỏi ách đô hộ này. Đây cũng là cách dễ dàng, thông minh và ít đổ máu nhất. Cháu vừa được học tập, lại vừa có thể góp phần nhỏ giải phóng dân tộc. Cháu không biết liệu mình có thể học tập được theo văn hóa và cách học của người Nhật không nhưng cháu tin rằng mình có thể làm được. Cháu cùng những người bạn nơi đây cũng có thể cùng nhau ngồi thảo luận cách để cứu nước bởi ở nơi đây, chúng cháu không lo đến sự xuất hiện của người Pháp. Cháu biết bác đã ở bên Nhật nhiều lần nên cháu tin tưởng Nhật là một môi trường tốt để học tập. Sau khi học tập xong, cháu nghĩ mình sẽ trở lại nước và tham gia vào Hội Duy tân. Cháu nghĩ thời gian ở bên Nhật học tập sẽ giúp cháu và Hội Duy tân được ít nhiều.

Đó là những suy nghĩ và mong muốn đi du học-tham gia vào phong trào Đông Du của cháu. Cháu nghĩ đó cũng là mục đích và suy nghĩ của bác khi lập ra phong trào Đông Du. Cháu cảm ơn bác vì bác đã đọc thư cháu

 

(NMT, học sinh lớp 8)

 

Phan Bội Châu và phong trào Đông Du (29)

July 13, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Đầu thế kỉ XX, trong bối cảnh triều đình Huế đã kí hiệp ước đầu hàng và phong trào Cần Vương bị đàn áp đẫm máu, nhà yêu nước Phan Bội Châu cùng những người đồng chí hướng đã lập ra Hội Duy tân (1904) và khởi xướng phong trào Đông Du. Hưởng ứng phong trào, hàng trăm thanh niên đương thời đã tình nguyện lên đường sang Nhật du học. Em hãy đóng vai là một trong những người thanh niên ấy để gửi thư cho nhà yêu nước Phan Bội Châu bày tỏ rõ lý do hưởng ứng cùng những dự định của bản thân khi học tập ở Nhật và sau khi tốt nghiệp về nước.

Bài Làm

 

Huế, ngày 20 tháng 4 năm 1906.

Kính gửi bác Phan Bội Châu

Cháu là một trong số hàng trăm thanh niên đương thời mà khi biết về phong trào Đông Du của bác đã nhiệt liệt hưởng ứng . Cháu hoàn toàn đồng ý với bác về việc “không có kế gì hay bằng xuất dương du học”. Không xuất dương mà cứ ở rịt tại cái đất đã mất này thì sớm muộn gì cũng bị Pháp bắt làm nô lệ hoặc có khá hơn cũng chỉ thành một tên trọc phú. Cháu nói riêng và thanh niên cả nước nói chung đều rất sợ những thứ ấy. Với sức khỏe tươi trẻ và trí não đang phát triển, chúng cháu thiết tha muốn trau dồi những kiến thức mới chứ không chịu ngày ngày lội xuống ruộng cấy cày. Dù gia đình cháu củng chỉ vào hạng nhà nông dân lao động nghèo nhưng cháu cũng đã giải thích cho phụ thân và mẫu thân của cháu rằng: “nếu con cứ hoài phí tuổi trẻ lặn lội ruộng đồng thì làm sao mà khá hơn được? Chi bằng con tham gia phong trào Đông Du của cụ Phan Bội Châu àm đi được một chuyến qua nước ngoài, gần thôi nhưng con nghe nói phát triển ghê lắm! Đi được rồi về giúp dân giúp nước mà đánh Tây, xứng đáng lưu công trạng vào sử sách thì chẳng phải cả dòng họ được nhờ sao?”. Do vậy mà bậc phụ mẫu của cháu cũng nguôi ngoai mà đồng ý. Cháu bảo vậy để bác biết bụng cháu. Lý do cháu hưởng ứng chính là để thoát cái kiếp làm thằng nông dân mù chữ mà trở thành kẻ có trí khôn rồi sau này giúp dân giúp nước đuổi Tây. Nêu bác đồng ý cho cháu qua bên đó thì cháu sẽ kết giao với thật nhiều bạn bè bên ấy. Cháu nghe nói bác cũng làm vậy. Tạo được mối quan hệ với những con người tân tiến bên ấy thực rất quan trọng vì họ sẽ giúp cháu những lúc khó khăn, bày cho cháu những cái gì cần học, cần làm để cứu nước nhanh nhất mà không lãng phí tiền quyên góp của đồng bào. Thứ hai là cháu sẽ học tiếng, học ngoại ngữ, cứ rảnh cháu sẽ học. Học nhiều thì cháu có cơ hội kết giao và tìm hiểu nhiều đât nước văn minh hơn. Cuối cùng là cháu đi xem nước họ, cố tìm hiểu xem họ có những thành tựu gì, họ làm thế nào mà có được nhưu thế. Đó là những dự định của cháu khi học tập bên đó. Còn khi về nước, cháu sẽ dốc hết vốn liếng tri thức mà giúp người dân. Không chỉ giúp họ hiểu những văn minh bên ấy về giáo dục, kinh tế, quốc phòng mà cháu sẽ còn truyền bá cho họ những tư tưởng tân tiến  của thời đại. Cháu đã hiểu lý do nước ta bị đô hộ, không phải chỉ vì ta không biết đánh mà ta thua họ ở cả mặt trận tư tưởng. Người trong nước từ vua quan đến dân đều bị tư tưởng Nho giáo cổ hủ của Khổng Tử đè nặng, do vậy nên ta thua Pháp. Cháu tin nếu làm mới được đầu óc dân chúng thì có thể thắng được Pháp và xây dựng nước ta tốt hơn hiện giờ.

Cháu tin nếu cháu nói riêng và bao thanh niên Việt Nam nói chung hết lòng nhiệt thành mà đi học rồi về sử dụng tri thức hợp lý thì nước ta không những giành lại tự do mà còn giàu mạnh hơn nhiều những nước lân cận.

Cháu kính mong bác xem xét điều ấy.

 

Một thanh niên yêu nước

(ĐHQ, nam, học sinh lớp 8)

 

%d bloggers like this: