Archive

Posts Tagged ‘Nhận thức lịch sử’

Nguyễn Trường Tộ và vua Tự Đức (5)

May 18, 2013 Leave a comment

Kính gửi vua Tự Đức.

Thần là một vị quan đại thần trong triều đình nhà Nguyễn ta, hôm nay thần to gan xin viết bản tấu này trình lên hoàng thượng để bày tỏ cảm nghĩ của bản thân sau khi đọc xong 30 bản điều trần do Nguyễn Trường Tộ viết nên.

Như hoàng thượng đã biết: Nhật Bản-một đất nước lớn đã từng có một thời gian khốn khó, nhưng phải chăng nhờ  cuộc Duy tân Minh Trị mà đất nước họ đã thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hậu? Và phải chăng cũng nhờ cuộc Duy tân đó mà Nhật Bản đã thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa và phát triển thành nước tư bản công nghiệp? Còn nước ta hiện nay lại lâm vào tình trạng ngày một nguy khốn, chẳng lẽ không thể đưa ra được cải cách để cải thiện tình hình?  Thần vẫn luôn thắc mắc: Tại sao hoàng thượng không đồng ý với đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ?

Trong những bản điều trần này, Nguyễn Trường Tộ đã liên tiếp phân tích toàn diện tình hình đất nước và đề xuất canh tân xây dựng đất nước. Nội dung các bản điều trần đều đề cập đủ các lĩnh vực như chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công-thương nghiệp, chỉnh đốn võ bị, mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục…

Thứ nhất, về chính trị: ông trình bày những chiến lược cơ bản. Ông gợi ý với nhà vua về việc quan hệ với Pháp và các nước khác. Đây là một ý tưởng hay, thưa hoàng thượng.

Thứ hai, về công-thương nghiệp, tài chính, ông đề nghị sắp đặt lại hệ thống thuế khóa cho thật công bằng, hợp lý và tôt scho việc cải cách đất nước ta. Triều đình ta còn nhiều lỗ hổng mà thần thấy được cách để lấp những lỗ hổng đó.

Bẩm, hoàng thượng vỗn là thiên tử-là con trời được sai xuống để trị vì muôn dân. Vì vậy, muôn dân sẽ luôn tuân mệnh ý hoàng thượng. Nên mong hoàng thượng hay xem xét kĩ những gì thần viết và suy nghĩ về những lệnh mà người chuẩn bị ban. Nó sẽ quết định vận mệnh sau này của đất nước.

Thần xin hết
(ĐPH, nữ, học sinh lớp 8)

Advertisements

Nguyễn Trường Tộ và vua Tự Đức (4)

May 18, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút.

Môn: Lịch sử

Đề bài: “Trước tình trạng đất nước ngày một nguy khốn, từ 1863-1873, Nguyễn Trường Tộ đã gửi lên triều đình ba mươi bản điều trần phân tích toàn diện tình hình đất nước ta và đưa ra các đề nghị cải cách. Nếu em là một vị quan đại thần trong triều đình nhà Nguyễn đương thời, em sẽ có suy nghĩ như thế nào sau khi đọc ba mươi bản điều trần? Hãy viết lại những suy nghĩ của bản thân và gửi lên vua Tự Đức để thuyết phục ông ta nghe theo ý kiến của em“.

BÀI LÀM

Kính gửi bệ hạ
Trước tình trạng đất nước ngày càng nguy khốn như hiện giờ, là phận quan quân trong triều đình, thần cũng như các quan đại thần khác không thể chỉ khoanh tay đứng nhìn. Quân thù đang lăm le cướp bờ cõi Đại Việt ta, đã đến lúc chúng ta phải động não suy nghĩ về vấn đề cải cách tình hình đất nước. Tuy nhiên, cho đến bây giờ, chúng thần vẫn chưa hoàn toàn nghĩ ra làm cách nào để tình hình đất nước đi theo một chiều hướng khác.
Theo thần thấy, từ năm 1863 cho đến bây giờ, Nguyễn Trường Tộ đã gửi lên triều đình 30 bản điều trần, đều có nội dung về phân tích tình hình đất nước và đề nghị cải cách. Tuy vẫn chưa xem xét hoàn toàn 30 bản điều trần nay nhưng trong đó, có khá nhiều những đề nghị rất hay và rất có ích cho sự phát triển của nước nhà. Thần xin được đưa ra một số ý chính như sau.

1. Về chính trị: Nguyễn Trường Tộ trình bày những vấn đề cơ bản, về những thế lớn phân và hợp trong thiên hạ trong “Thiên hạ phân hợp đại thế luận” và đề xuất “Kế ly gián giữa Anh và Pháp”. Không hề ảo tưởng về dã tâm của thực dân Pháp, nhưng ông đã sáng suốt chủ hòa và gợi ý cho triều đình về lợi ích lớn cảu việc “mở rộng quan hệ với Pháp” và các nước khác.

2. Về tài chính, ông ta đề nghị sắp đặt lại hệ thống thuế khóa cho công bằng, hợp lý. Muốn thế phải đo đạc lại ruộng đất, kê khai nhân khẩu, tăng thuế người giầu và hàng xa xỉ ngoại nhập, đánh thuế thật nặng vào các tệ nạn như cờ bạc, rượu chè… Ngoài ra còn phải khuyến khích nhà giàu bỏ tiền ra cho vay, vay tiền của nước ngoài.

3. Về kinh tế, ông đề nghị chấn hưng công, nông, thương nghiệp để làm cho dân giàu nước thịnh và dể nền kinh tế cả nước có thể giao thông dễ dàng, phải chú ý đến việc làm mới và tu bổ đường bộ và đường thủy.

4. về học thuật: ông đề nghị cải cách việc học, thi để chọn nhân tài. Ông cũng đề nghị nên đem các môn khoa học vào chương trình học, nhất quyết phải dùng quốc văn và chữ Nôm để dạy học và soạn sách, kể cả trong các giấy tờ hành chính.

5. Về ngoại giao: ông chủ trương quan hệ mềm mỏng với Pháp và các nước khác như Anh, Tây Ban Nha cũng như việc biết lợi dụng mâu thuẫn giữa các nước này để có lợi cho mình. Phải đào tạo được các thông dịch viên giỏi.

Cuối cùng về võ bị: ông đề nghị cải tu võ bị nhằm tăng chất lượng quân đội như tổ chức lại đội ngũ, mua tàu thuyền và vũ khí, xây dựng phòng tuyến ở cả thành thị lẫn nông thôn đề phòng.

Những đề nghị của Nguyễn Trường Tộ về mặt phải mà thấy thì nó rất có ích cho sự phát triển của Đại Việt ta. Bệ hạ có thể không đồng ý với một số những đề nghị của ông ta nhưng theo thần, đó là những cách khả dĩ để cải cách Đại Việt.
Mong bệ hạ phê chuẩn.

(HHL, nữ, học sinh lớp 8a5)

Nguyễn Trường Tộ và vua Tự Đức (1)

May 15, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút.

Môn: Lịch sử

Đề bài:  “Trước tình trạng đất nước ngày một nguy khốn, từ 1863-1873, Nguyễn Trường Tộ đã gửi lên triều đình ba mươi bản điều trần phân tích toàn diện tình hình đất nước ta và đưa ra các đề nghị cải cách. Nếu em là một vị quan đại thần trong triều đình nhà Nguyễn đương thời, em sẽ có suy nghĩ như thế nào sau khi đọc ba mươi bản điều trần? Hãy viết lại những suy nghĩ của bản thân và gửi lên vua Tự Đức để thuyết phục ông ta nghe theo ý kiến của em“.

BÀI LÀM

Tâu bệ hạ!

Thần đã sơ lược đọc từ Di thảo số một Thiên hạ đại thế luận đến bài cuối cùng thứ năm mươi tám, tựa sách Đàm Thiên luận của “Từ Dịch” Nguyễn Trường Tộ và mạn phép có những ý kiến sau.

Nếu sắp xếp theo thứ tự thời gian, có thể thấy ý tưởng của Nguyễn Trường Tộ không được bố cục nhất quán mà viết theo những biến chuyển của tình hình quân sự và chính trị thuộc địa của Pháp tại Việt Nam, cũng như viết tho bối cảnh lịch sử Việt Nam chúng ta hiện nay để xoáy vào điểm chính: Tại sao nên hợp tác với Pháp?

Nhưng đổi lại, giọng văn điêu luyện, sắc sảo của Nguyễn Trường Tộ đã khiến thần tâm phục, khẩu phục , nhất là ở hai luận điểm chính có tính chiến lược cao.
Chiến lược thứ nhất là đưa ra một số kế hoạch hoa mĩ và quyến rũ như khai thác hầm mỏ, sử dụng tài nguyên thiên nhiên để dân giàu nước mạnh. Vậy muốn đạt được mục đích đó thì phải làm gì? Trả lời: phải hợp tác với Pháp, phải khẩn cầu La Mã như trong Di thảo số 5.

Chiến lược thứ hai là đưa ra một số đề nghị không thể thực hiện được như chỉnh trang võ bị, đào kênh từ Hải Dương đến Huế….để nếu nghe lời mà thực hiện thì triều đình sẽ mất thì giờ vô cùng, không còn nhân vật lực để có thể làm gì khác trước tình hình dầu sôi lửa bỏng do cuộc xâm lăng của thực dân Pháp.

Bệ hạ! quả thực Nguyễn Trường Tộ thật khéo lồng nội dung tôn giáo vào hầu hết những bản Di thảo để một mặt nói rằng “Tạo vật đã định như vậy, sao cưỡng được” mặt khác lại nói “Vì tạo vật đã an bài”.

Nhưng một số Di thảo khác thì đưa ra các dữ kiện sai lầm để bi thảm hóa tình hình đất nước, để kêu gọi người Việt nên hòa với Pháp. Điều này thần không đồng ý.
Có tám trong số 58 Di thảo không có nhiều giá trị học thuật, không đáng được quan tâm như “về việc mua đóng thuyền máy”, “Về việc mua tàu Luân Đôn”, “Biểu tạ ơn vua”…

Trái lại, có ba Di thảo không liên quan đến chính trị và kinh tế nhưng về phương diện văn chương, lý luận và sự kiện thì có giá trị xuất sắc. Đó là “Thảo thư gửi Tây Soái”, “Về việc cải cách phong tục” và “Về việc chỉnh đốn quân đội và quốc phòng”.

Đây chỉ là những sơ bộ nhỏ nhoi thần có thể tìm hiểu được. Cách phân loại trên chỉ có tính tương đối, nhưng vi vọng bệ hạ anh minh có quyết định rõ ràng.

Kính xin bệ hạ chuẩn tấu!

(NHM, học sinh lớp 8)

Tại sao chúng ta mất nước (94)

May 13, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Việt Nam là quốc gia đã từng nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm trong lịch sử nhưng vào cuối thế kỉ XIX, sau gần 30 năm kháng chiến (1858-1884), Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Tại sao? Em hãy chỉ ra và phân tích rõ các nguyên nhân khiến Việt Nam thất bại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884)

Bài Làm

Việt Nam – đất nước đã trải qua gần bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước, từ thời các vua Hùng cho đến ngày nay – thời gian trải qua chiến tranh của chúng ta còn nhiều hơn thời gian hòa bình. Vậy điều này có thực sự làm ta phải suy nghĩ ? Chúng ta đã kiên cường chống giặc Minh, giặc Nguyên,… lý do vì sao mà trong suốt những năm cuối thế kỉ XIX, những cuộc khởi nghĩa của ta đều bị nhấn chìm trong biển máu?

Quay ngược hơn 100 năm về trước, khi triều đại phong kiến cuối cùng của nước ta đang dần lụi tàn: nạn đói xảy ra liên miên, xã hội bất ổn, nông nghiệp sa sút đã dẫn nông dân Việt Nam vào những bước đường cùng. Đồng thời khi ấy, những đế quốc Tây Âu như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha,… đang tìm kiếm một thị trường thuộc địa với nguồn nhân công rẻ mạt, tài nguyên thiên nhiên dồi dào? Việt Nam lúc ấy phải chăng là miếng môì béo bở cho chúng? Có lẽ ngay từ đầu, triều đình nhà Nguyễn đã mắc sai lầm khi không chịu mở cửa giao thương với các nước ( Tây) Tây Âu. Một đất nước liệu còn có thể tồn tại khi chính người đứng đầu còn không tin rằng trên đời này tồn tại những thứ như bóng đèn, xe đạp . Vậy là, nước mẹ đại Pháp đã ngang nhiên nổ súng xâm lược nước ta với cái lý do là “ khai sáng văn minh cho lũ người An – nam – mít”. Tôi tự hỏi, phải chăng nếu ta đi theo một con đường khác như – như Nhật Bản chẳng hạn, thì xương và máu của ông cha đã không phải đổ nhiều tới vậy ?

Lòng tự tôn dân tộc đã không cho phép ông cha ta đứng nhìn kẻ khác ngang nhiên chiếm lấy vùng đất quê hương: nơi có mồ mả tổ tiên , nơi chôn rau cắt rốn,… Họ đã vùng lên đấu tranh! Nhưng những vũ khí lạc hậu của ta liệu có thể chống lại những súng trường, đại bác, tàu chiến kia hay không? Liệu có cuốc xẻng, giáo mác hay thậm chí là súng thần công liệu có cản được bước chân quân địch. Sự chênh lệch về phương tiện vũ khí hiện đại ấy chính là nguyên nhân gây ra một loạt những thất bại ban đầu của triều đình nhà Nguyễn khiến ta phải cúi đầu chấp nhận những yêu sách oái oăm của bọn thực dân bằng một loạt hiệp ước. Có lẽ, sai lầm nối tiếp sai lầm . Ông cha ta đã một lần nữa phạm sai lầm khi theo phe chủ hòa quá lâu, điển hình là khi quân Nguyễn Tri Phương cầm chân quân Pháp suốt 5 tháng ở Đà Nẵng hay Đề Thám đã 2 lần cầu hòa với quân Pháp dẫn đến sự thất bại của khởi nghĩa Yên Thế.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, những cuộc khởi nghĩa nông dân khi ấy cũng còn có lực lượng quá nhỏ để đánh đuổi quân Pháp. Hơn nữa, các cuộc khởi nghĩa cùng thời đều diễn ra riêng lẻ không đoàn kết và tập hợp lại với nhau. Điển hình như các cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy của Nguyễn Thiện Thuật, khởi nghĩa Hương Khê của Phan Đình Phùng, khởi nghĩa Yên Thế của Hoàng Hoa Thám đều chỉ chiếm được một vùng lãnh thổ nhỏ chứ chưa thể gây khó dễ cho quân Pháp. Hơn nữa, những cuộc khởi nghĩa nông dân lúc đầu không chỉ vấp phải sự đánh trả của Pháp mà còn của cả triều đình phong kiến . Và kết cục thế gọng kìm ấy đã kết thúc khởi nghĩa bằng những vụ thảm sát vô cùng tàn khốc !

Cuối cùng chỉ máu và xương của những người đi trước cũng đã không đổ xuống một cách vô nghĩa. Sau hơn 80 năm chống Pháp và 20 năm kháng chiến chống Mĩ, nhờ tinh thần quật cường của nhân dân ta và những kinh nghiệm rút ra từ những thất bại ban đầu, Việt Nam đã đứng lên giành lại độc lập, mở đường cho công cuộc đấu tranh của hơn 19 nước thuộc địa châu Phi. Giờ đây, khi ngoảnh lại những khoảng lặng lịch sử ấy, ta mới biết quý trọng hòa bình tự do – những gì mà ông cha ta đã phải đánh đổi bằng cả cuộc đời !

(LMH, nữ, học sinh lớp 8)

Tại sao chúng ta mất nước (93)

May 13, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Việt Nam là quốc gia đã từng nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm trong lịch sử nhưng vào cuối thế kỉ XIX, sau gần 30 năm kháng chiến (1858-1884), Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Tại sao? Em hãy chỉ ra và phân tích rõ các nguyên nhân khiến Việt Nam thất bại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884)

Bài Làm

Việt Nam là một quốc gia kiên cường, đã nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm. Nhưng trong những chiến thắng ấy, Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Vậy lí do là gì?

Có rất nhiều nguyên nhân khiến Việt Nam thất bại trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược ( 1858 – 1884 ) ,  nguyên nhân chủ yếu một phần là do chế độ phong kiến Việt Nam suy yếu, khủng hoảng trầm trọng, lực lượng của Việt Nam còn yếu kém nhưng một phần cũng là do quân Pháp quá mạnh. Tiêu biểu là sau khi lên ngôi năm 1802, Nguyễn Ánh cùng các vua đời “ hậu duệ” đã đi theo con đường phản động. Mọi chính sách về giáo dục, kinh tế, chính trị, xã hội đều chung một mục đích là làm trì trệ bộ máy cai trị của nhà nước, bảo vệ quyền lợi cho tập đoàn phong kiến. Nhưng bên cạnh những vị vua “ thối nát” đó, cũng có những anh hùng đã đứng lên lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến như Nguyễn Tri Phương với chiến sự ở Đà Nẵng ( 1858 – 1859) , Nguyễn Trung Trực, Trương Định với kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì ( 1858 – 1873 )  ,…Khi quân Pháp đánh chiếm miền Bắc, tình hình Việt Nam lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện; chính trị, ngoại giao duy trì “ bế quan tỏa cảng”, sản xuất nông nghiệp giảm sút, nạn đói diễn ra, các cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi. Về phía Pháp, lực lượng kháng chiến hùng mạnh cùng những vũ khí hiện đại như súng, pháo, súng trường, tàu chiến,… đã dễ dàng xâm lược Việt Nam. Nhưng trước khi xâm lược, vào ngày 25/04/1882, tổng chỉ huy Rivie đã gửi tối hậu thư cho tổng đốc Hoàng Diệu nhưng không nhận được thư trả lời và Pháp đã nổ súng đánh thành Hà Nội.

Cuộc cùng, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự thất bại của Việt Nam là do hỏa lực của Pháp quá mạnh và Việt Nam đang trên đà suy yếu, và bên cạnh đó, những vị vua đã không thể cứu vớt được đất nước của mình. Từ đó, triều đình đã phải kí hiệp ước Pa-tơ-nốt và trở thành thuộc địa của Pháp.

(TNMA, nữ, học sinh lớp 8)

Tại sao chúng ta mất nước (92)

May 12, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Việt Nam là quốc gia đã từng nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm trong lịch sử nhưng vào cuối thế kỉ XIX, sau gần 30 năm kháng chiến (1858-1884), Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Tại sao? Em hãy chỉ ra và phân tích rõ các nguyên nhân khiến Việt Nam thất bại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884)

Bài Làm

Chúng ta đều biết rằng, đất nước Việt Nam hơn 2000 năm hình thành và phát triển mà chỉ có xấp xỉ 700 năm hòa bình.

Chúng ta đã từng đánh bại nhiều đế quốc lớn mạnh như Mông Cổ, Trung Quốc, tạo nên một trang sử hào hùng của dân tộc. Nhưng bất đồ, dân tộc chúng ta đã bị vật ngã  bởi thực dân Pháp (1858-1884). Vì sao vậy? Và hôm nay chúng ta sẽ được giải đáp bởi nhà triết gia vĩ đại nhất thế kỉ XX : NGB.

Chúng ta có hai lý do: chủ quan và khách quan. Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu lý do chủ quan. Chúng ta biết rằng từ năm 1802, đất nước chúng ta đã đi vào suy yếu. Khi nhà Tây Sơn bị lật đổ và Nguyễn Anh lên ngôi và các đời vua sau ngày càng đi sâu vào con đường phản động, vừa ra sức phục hồi và củng cố quan hệ sản xuất cũ vừa cố tình bóp nghẹt lực lượng sản xuất đã manh nha đầu thế kỉ XVIII. Mọi chính sách được ban bố không ngoài gì khác là bảo vệ đặc quyền cho các tập đoàn phong kiến nhà Nguyễn. Bộ máy chính quyền nhà Nguyễn mang nặng tính quan liêu độc đoán và sâu mọt kèm với một mớ lý thuyết Khổng Mạnh đã lỗi thời và đội quân đông đảo nhưng tàn yếu, vũ khí thô sơ như súng hỏa mai, gươm, giáo , pháo nạp tiền cũng như chiến thuật lạc hậu. Vậy nên sau này, triều đình đã không chống được thù trong giặc ngoài dẫn đến việc kí kết hai hòa ước “Nhâm Tuất” năm 1862 và “Giáp Tuất” năm 1874 đánh dấu sự thất bại hoàn toàn.

Còn về mặt khách quan mà nói, thất bại của chúng là tất yếu vì làm sao một đội quân nông dân với những vũ khí thô sơ như súng hỏa mai, cuốc thuổng, gậy gộc, đao thương, nhân mã thì có đông tới mấy cũng không thể chống nổi một đạo quân tuy ít nhưng thiện chiến, với những vũ khí và tau chiến công nghệ tối tân như súng trường, đại bác, …. và một chiến thuật cũ hay thậm chí là cổ đem chọi với những chiến thuật độc đáo, mạnh của quân Pháp. Hơn nữa, lúc này triều đình lại lục đục, không còn luân lí trắng đen gì nữa nên khi Pháp sang, tính mất đoàn kết càng thể hiện dẫn tới sự thất bại của chúng ta. Và nữa, Pháp kìm chân Việt Nam, dập tắt nhúng trong máu những cuộc khởi nghĩa của ta. Vậy nên thất bại là tất yếu.

Vậy chúng ta đã hiểu được vì sao một dân tộc có lịch sử hào hùng lại có kết thảm như vậy, nhưng đó cũng là một bài học cho nền quân sự và kinh tế ấu trĩ của ta lúc bấy giờ.

(NGB, nam, học sinh lớp 8)

Tại sao chúng ta mất nước (90)

May 12, 2013 Leave a comment

Kiểm tra 45 phút

Môn: Lịch sử

Đề bài: Việt Nam là quốc gia đã từng nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm trong lịch sử nhưng vào cuối thế kỉ XIX, sau gần 30 năm kháng chiến (1858-1884), Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Tại sao? Em hãy chỉ ra và phân tích rõ các nguyên nhân khiến Việt Nam thất bại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884)

Bài Làm

Việt Nam là đất nước đã từng nhiều lần chiến thắng giặc ngoại xâm trong lịch sử nhưng vào cuối thế kỉ XIX, sau gần 30 năm kháng chiến (1858-1884), Việt Nam đã thất bại và trở thành thuộc địa của Pháp. Vậy lí do vì sao?

Nếu bắt đầu ngay từ lúc Pháp xâm lược, có hai lí do khiến nước ta thất bại. Một, nước Pháp lúc đó đang trên đà phát triển rất mạnh, từ binh lính, công nghệ đến vũ khí đều rất tân tiến, gây nên nhiều tổn hại cho quân ta. Hai, sự “bảo thủ” của triều đình nhà Nguyễn bấy giờ quá cao, nếu ngay lúc đó tiêu diệt quân Pháp ở Gia định thì chắc chắn sẽ đẩy lùi hẳn giặc ngoại xâm ra ngoài bờ cõi, đằng này lại đóng ở Đại đồn Chí Hòa trong tư thế “thủ hiểm”, nên khi Hiệp ước Bắc Kinh được kí kết, có đánh thì cũng muộn quá rồi.

Bắt đầu từ năm 1858 trở đi, suốt 30 năm sau đó, quân dân ta đã không ngừng kháng chiến. Dù đều thất bại nhưng cũng đủ để Pháp thấy lòng yêu nước của quân dân ta mạnh mẽ nhường nào.

Từ kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì, tuy lực lượng quân ta rất đông và mạnh, làm địch thất điên bát đảo nhưng Trương Định đã không thể lường đến việc “cưỡi rắn cắn gà nhà” của những kẻ tham sống sợ chết, vì thế mà đã phải rút kiếm tự vẫn. Tuy các cuộc nổi dậy ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì đều rất sôi nổi nhưng triều đình Huế lại quá bạc nhược, cử phái bộ sang Pháp thương lượng, khiến chúng dễ dàng đánh chiếm mà không tốn một viên đạn.

Khi kháng chiến lan rộng ra toàn quốc, quân Pháp vẫn không cần chút sức lực để chống trả, dần dần chiếm nốt lấy Bắc Kì và đã thành công. Lí do thất bại rõ ràng nhất ở đây không phải nhân dân Hà Nội yếu ớt hay nhiều người đầu hàng theo giặc mà vẫn là triều đình nước ta liên tục thương lượng, nhượng bộ cho chúng, kết quả là Hiệp ước Pa-tơ-nốt đã kết thúc nhà nước phong kiến Việt Nam một cách nhục nhã.

Sự thất bại của phong trào Cần Vương cũng có gì đáng ngạc nhiên, tuy nhận được sự ủng hộ của nhân dân và nhiều binh sĩ tham gia nhưng những nhược điểm tuy đơn giản đã bị Pháp nắm giữ. Các lãnh đạo vẫn chưa thống nhất ý kiến và có những kế hoạch rõ ràng, tập thể vẫn chưa đoàn kết với nhau, các phong trào chưa quy tụ.

Từ đây, ta có thể rút ra kết luận: Pháp có binh khí và lực lượng mạnh, triều đình không tự tin chống PHáp, quân dân và các nhà lãnh đạo chưa thống nhất quan điểm.

(NHM, học sinh lớp 8)

%d bloggers like this: